Bật mí về Masayoshi Son: Nhà đầu tư công nghệ tài ba!

Masayoshi Son là một trong những nhà đầu tư nổi tiếng nhất thế giới. Hiện, ông là người giàu thứ 141 thế giới với khối tài sản 15,2 tỷ USD, theo Bloomberg Billionaires Index.

Từng thu về lợi nhuận gấp 1.310 lần

Masayoshi Son từng rót tiền vào Yahoo và Alibaba trước khi những công ty này trở thành các gã khổng lồ toàn cầu. Vào thời kỳ đỉnh cao, ông từng là người giàu nhất thế giới trong một thời gian ngắn. Khi bong bóng dotcom sụp đổ năm 2000, tài sản của ông đã giảm tới 70 tỷ USD, tương đương 97% tài sản.

Tuy nhiên, ông đã trở lại với các doanh nghiệp và thỏa thuận kinh doanh giá trị. Sau đó, ông gây ấn tượng mạnh với quỹ Tầm nhìn của SoftBank trị giá 100 tỷ USD nhưng lại gây thất vọng trong vài năm gần đây do các khoản thua lỗ kỷ lục. Mặc dù vậy, mới đây, SoftBank đã thông báo lợi nhuận ròng đạt 7,68 tỷ USD trong 3 tháng kết thúc vào tháng 9.

Son sinh năm 1957 trong một gia đình nhập cư Hàn Quốc nghèo trên đảo Kyushu, Nhật Bản. Năm 16 tuổi, ông quyết định học tiếng Anh để du học tại Mỹ. 6 năm ở Mỹ của Son, bao gồm 3 năm là sinh viên của trường Đại học bang California tại Berkeley (UC Berkeley), là một trải nghiệm thay đổi cuộc đời. Ông đã tận mắt chứng kiến ​​cuộc cách mạng máy tính và kiếm được khoản tiền đầu tiên nhờ phát triển một loại máy tổng hợp giọng nói bỏ túi.

Sau đó, Son trở về quê hương. Đến năm 1980, khi Nhật Bản vươn lên trở thành cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, ông đã ở vị thế hoàn hảo để làm người trung gian giữa các doanh nghiệp Mỹ đang tìm cách thâm nhập thị trường Nhật Bản.

Tiếp đến, Son chuyển hướng sang đầu tư vào các doanh nghiệp liên quan đến Internet, đặt cược vào Yahoo, giúp mang về lợi nhuận gấp 6 lần (3,5 tỷ USD) và vào Alibaba, giúp mang về lợi nhuận gấp 1.310 lần (97 tỷ USD). Ngoài ra, ông vẫn để mắt đến thị trường Mỹ, thâu tóm nhiều doanh nghiệp công nghệ như Comdex, Sprint và thực hiện thương vụ sáp nhập Sprint với T-Mobile.

Sự thành công của Son có sự hỗ trợ đắc lực của “phù thủy tài chính” Rajeev Misra, người được giao phụ trách quỹ Tầm nhìn trị giá 100 tỷ USD của SoftBank năm 2017. Ở một mức độ nào đó, sự thay đổi văn hóa là điều không thể tránh khỏi khi SoftBank phát triển từ một tập đoàn công nghệ Nhật Bản thành tập đoàn đầu tư toàn cầu.

Mặc dù Son có vẻ ngoài tiết chế trước công chúng nhưng mức tiêu dùng cá nhân của ông lại xa hoa hơn. Ví dụ, ông tự trả tiền cho máy bay riêng và loại rượu vang đỏ yêu thích của mình (mức giá tối thiểu là 6.000 USD/chai). Bên cạnh đó, Son cũng sở hữu nhiều bất động sản trên khắp thế giới, gồm 3 ngôi nhà liền kề ở trung tâm Tokyo. Tầng hầm tại nhà của Son có một sân golf nhân tạo, nơi ông và các vị khách có thể chơi trong mọi điều kiện thời tiết.

Khi một đối tác kinh doanh nhắc đến Mark Zuckerberg và Bill Gates, Son đã nổi giận. “Đó là những người chỉ kinh doanh đúng 1 ngành. Tôi tham gia vào 100 doanh nghiệp và kiểm soát toàn bộ hệ sinh thái công nghệ. Đối với tôi, sự so sánh đúng đắn là Napoleon, Thành Cát Tư Hãn hoặc Tần Thủy Hoàng - người xây dựng Vạn Lý Trường Thành. Tôi không phải một giám đốc điều hành. Tôi đang xây dựng một đế chế”, Son phản bác.

Nhà điều hành tài giỏi, nhà đầu tư trung bình và nhà giao dịch tệ hại

Liệu đó có phải là sự ảo tưởng? Câu trả lời là không, nếu bạn tin rằng Son đang quyết tâm “Đưa Nhật Bản vĩ đại trở lại”. Khi Son ra mắt quỹ Tầm nhìn SoftBank trị giá 100 tỷ USD, một cuộc chạy đua vũ trang trong giới đầu tư mạo hiểm đã nổ ra.

Việc phân bổ số tiền từ 100 triệu USD đến 200 triệu USD có nghĩa là ông sẽ phải gặp hàng trăm nhà sáng lập cá nhân để kiểm tra thông tin của họ. Ngay cả với sức bền đáng kinh ngạc của mình, làm việc 20 giờ/ngày, thường xuyên bay trên máy bay phản lực riêng qua nhiều múi giờ, thì đó vẫn là điều không thể về mặt vật lý.

Quan trọng hơn là cần phải có số tiền lớn hơn nhiều, khoảng 500 triệu USD trở lên để xoay chuyển một quỹ khổng lồ như quỹ Tầm nhìn. Mục tiêu không thể là những công ty khởi nghiệp như vậy mà phải là các công ty "giai đoạn sau", được thúc đẩy tăng trưởng nhờ nguồn vốn của SoftBank. Mong muốn chứng minh rằng thành công của mình không chỉ xảy ra 1 lần, Son đã nói về việc tạo ra 10 quỹ Tầm nhìn với tổng số tiền là 1.000 tỷ USD.

Những người biết Son nói rằng ông là một nhà điều hành tài giỏi (khi tập trung), một nhà đầu tư trung bình và một nhà giao dịch tệ hại. Trong giai đoạn 2019-2021, khi thị trường đi xuống, Son đã chịu tổn thất nặng nề với quỹ Tầm nhìn 1 và 2. Ông đã cố gắng phục hồi bằng cách đầu cơ điên cuồng vào giao dịch quyền chọn, sử dụng một quỹ đầu cơ nội bộ có tên là Northstar. SoftBank đã phải gánh chịu khoản lỗ hàng tỷ USD.

Trong 18 tháng, ông đã rút lui khỏi tầm nhìn của công chúng, bề ngoài là đang chịu án phạt nhưng thực chất là đang lên kế hoạch trở lại. Hiện, ông đang đặt cược cả gia tài vào trí tuệ nhân tạo (AI) để giành lại vị thế là một trong doanh nhân có tầm nhìn tương lai hàng đầu thế giới.

Đến nay, thành tích của ông không ổn định. Từ năm 2017 đến 2022, ông đã đề cập đến "AI" hơn 500 lần trong các bài thuyết trình về kết quả hoạt động hàng quý và hàng năm. Tuy nhiên, khi nói đến OpenAI và sản phẩm đột phá ChatGPT của công ty, nhà đầu tư chính lại là Microsoft chứ không phải SoftBank.

Nếu Son giữ nguyên tài nguyên của mình thay vì phung phí tiền vào hơn 500 công ty riêng biệt trong quỹ Tầm nhìn, ông đã có thể ở vị thế khác. Với định giá công ty khi đó, Son đã có thể mua cổ phần trong các doanh nghiệp liên quan đến AI đầy triển vọng với giá hời.

Đây là một câu chuyện quen thuộc: Bản năng đúng, thời điểm sai. Nếu Son giữ lại 5% cổ phần của mình tại nhà sản xuất chip Nvidia vào năm 2019, ông có thể đã kiếm được một khoản kếch xù khác.

Tuy nhiên, một trong những canh bạc AI của Son đã được đền đáp xứng đáng. Nhà thiết kế chip Arm của Anh được mua lại vào năm 2016 là trung tâm của một tầm nhìn lớn khác: Kế hoạch trị giá 64 tỷ USD để biến SoftBank thành một đế chế AI, bao gồm bước đột phá vào phát triển chip AI, được công bố vào tháng 5 vừa qua.

Mục tiêu là xây dựng một nguyên mẫu vào năm 2025, với việc mỗi chip có thể xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ. Dự án đầy tham vọng này nhằm mục đích tạo ra hệ sinh thái AI tích hợp theo chiều dọc của riêng SoftBank, từ sản xuất chip và vận hành trung tâm dữ liệu đến robot công nghiệp và sản xuất điện.

Có thể SoftBank không thể sánh bằng Amazon, Google hay Microsoft, nhưng Son là khách hàng và nhà cung cấp cho các công ty siêu quy mô. Dự án sản xuất chip mới của ông liên quan đến hàng tỷ USD đầu tư. Khi hệ thống sản xuất hàng loạt được thiết lập, doanh nghiệp chip AI có thể được tách ra, mang lại hàng tỷ USD cho công ty mẹ SoftBank. Liệu bộ phim này sẽ kết thúc như thế nào? Thời gian sẽ cho chúng ta câu trả lời và đừng bao giờ loại trừ Son!