Bí kíp giúp Huawei 'vượt chông gai' cấm vận của Mỹ

Sau hơn nửa thập kỷ phải đối mặt với những biện pháp trừng phạt khắc nghiệt từ Mỹ, Huawei không những không bị bóp nghẹt mà còn nổi lên như một động lực quan trọng trong việc định hình và thúc đẩy ngành công nghệ Trung Quốc.

Việc chuyển trọng tâm sang xây dựng và củng cố chuỗi cung ứng nội địa, song song với chiến lược “tự cường” về mặt công nghệ, đang giúp Huawei khẳng định vị thế không thể thay thế.

Quyết tâm này không chỉ tạo sinh khí mới cho ngành bán dẫn mà còn cho nhiều lĩnh vực then chốt khác của nền kinh tế Trung Quốc.

Không thể cản bước

Khi Mỹ công bố lệnh cấm vận thương mại đối với Huawei vào năm 2019, nhiều người dự đoán rằng công ty công nghệ hàng đầu của Trung Quốc sẽ sớm sa sút vì mất đi nguồn cung linh kiện thiết yếu từ các đối tác nước ngoài như TSMC, Qualcomm hay Samsung.

Lệnh cấm vận không chỉ nhằm triệt hạ Huawei mà còn kiềm chế sự phát triển công nghệ của Trung Quốc trong các lĩnh vực quan trọng như AI và viễn thông.

Tuy nhiên, ngược lại với những lo ngại ban đầu, Huawei đã biến thách thức thành cơ hội bằng cách chuyển hướng tập trung vào nội lực.

Đồng thời, bối cảnh này được xem là chất xúc tác khiến giới lãnh đạo Huawei nhận ra tầm quan trọng của việc giảm phụ thuộc vào bên ngoài, cùng lúc nâng cao khả năng sản xuất nội địa.

Tinh thần tự cường rõ ràng nhất được thể hiện qua việc Huawei xây dựng “hệ sinh thái” R&D quy mô lớn, chiếm hơn 50% trong tổng số 207.000 nhân viên trên toàn cầu.

Có thể nói, Huawei là công ty công nghệ có nguồn lực nhân sự đông đảo nhất thế giới, vượt qua con số 182.000 nhân viên của Google, 125.000 nhân viên của Intel hay 164.000 nhân viên của Apple.

Khi nguồn chip cao cấp không còn dồi dào, hãng lập tức đầu tư vào các giải pháp thay thế, từ chip di động đến chip AI như dòng Ascend.

Đây là cách Huawei giữ vững đà đổi mới, đồng thời mở đường cho vô số nhà cung cấp nội địa tham gia vào các giai đoạn phát triển, thử nghiệm và sản xuất.

Sứ mệnh đặc biệt của Huawei

Trong bối cảnh bị siết chặt về linh kiện, Huawei lại thành lập một đội ngũ chuyên gia cao cấp, quy tụ nhiều kỹ sư từng làm việc tại các tên tuổi lớn như TSMC, Intel hay Applied Materials. Nhiệm vụ của họ là “đi khắp nơi” hỗ trợ các nhà sản xuất chip trong nước, như SJ Semiconductor, SiEn Integrated Circuits và SwaySure, giúp nâng cấp công nghệ và tiến tới các quy trình tiên tiến hơn.

Tại SJ Semiconductor, công ty chuyên về chất bán dẫn, nhóm đặc nhiệm Huawei đã cải tiến công nghệ đóng gói chip, giúp công ty này đạt được một giải pháp thay thế khả thi cho công nghệ CoWoS của TSMC.

Dù công suất tối đa chỉ bằng 1/10 so với đối thủ Đài Loan, đây vẫn là bước tiến lớn, đảm bảo Huawei có thể tiếp tục phát triển các chip xử lý AI tiên tiến.

Trong khi đó, SiEn đang sản xuất thử nghiệm chip 14nm và hướng đến quy trình 7nm, còn nhà cung cấp DRAM lớn thứ tư thế giới, SwaySure phát triển công nghệ bộ nhớ băng thông cao (HBM), lĩnh vực vốn do các tập đoàn lớn như Samsung (Hàn Quốc) và Micron (Mỹ) thống trị.

Từ góc độ của các doanh nghiệp chip nội địa, sự xuất hiện của Huawei với vai trò “chuyên gia tư vấn” là một cơ hội hiếm có. Trước đó, thị trường công nghệ cao Trung Quốc chủ yếu phải phụ thuộc vào nguồn cung linh kiện, công nghệ từ Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Không dừng lại ở mảng chip, Huawei còn tham gia vào nhiều lĩnh vực khác thuộc chuỗi giá trị công nghệ, như màn hình LCD, tấm nền OLED, cảm biến camera, ống kính máy ảnh và pin.

Sự hỗ trợ của Huawei đã kích hoạt sự phát triển đồng loạt trong chuỗi cung ứng công nghệ Trung Quốc. Các công ty sản xuất linh kiện nội địa bắt đầu vươn lên, từ lĩnh vực màn hình, pin, cảm biến, đến bảng mạch in và vỏ kim loại.

Việc Trung Quốc đã dần kiểm soát tới 70% thị trường LCD và 50% thị trường OLED cao cấp trên toàn cầu là minh chứng cho thấy năng lực sản xuất nội địa không còn chỉ dừng ở giải pháp “bình dân”.

Trong ngành smartphone, các nhà sản xuất Trung Quốc cũng đang chiếm gần 60% thị phần toàn cầu, dựa vào ưu thế về giá bán, quy mô sản xuất và ngày càng tự tin hơn về mặt công nghệ.

Huawei đóng vai trò hạt nhân trong sự chuyển dịch này, đặc biệt khi các sản phẩm điện thoại thông minh của hãng vẫn thu hút mạnh mẽ người dùng nội địa, dù bị giới hạn khả năng tiếp cận công nghệ cao từ phương Tây.

Giấc mơ công nghệ của cả Trung Quốc

Những thành tựu kể trên của Huawei đã góp phần khơi dậy tinh thần tự cường công nghệ trong cả nước. Doanh nghiệp Trung Quốc nói chung bắt đầu ưu tiên lựa chọn linh kiện “cây nhà lá vườn”, tạo lực đẩy cho những cái tên mới nổi, từ nhà cung cấp bảng mạch, đóng gói chip đến sản xuất vật liệu.

Đồng thời, chính phủ Trung Quốc cũng đang rót vốn mạnh mẽ vào các dự án R&D tầm cỡ quốc gia, hình thành một “quỹ đạo” phát triển mới cho ngành bán dẫn và AI.

Bản thân Huawei mỗi năm đều chi hơn 23% doanh thu vào R&D, ước tính khoảng 22,7 tỷ USD, để duy trì vị trí trong top 10 doanh nghiệp toàn cầu về đổi mới công nghệ.

Các lĩnh vực nghiên cứu trọng tâm bao gồm quang học, vật liệu mới, cảm biến hình ảnh và giải pháp tản nhiệt. Dòng chip Ascend của Huawei cũng được đánh giá là lựa chọn hàng đầu tại Trung Quốc trong lĩnh vực điện toán AI, cạnh tranh với các sản phẩm của Nvidia.

Điện thoại thông minh Huawei, với những tính năng tiên phong như màn hình gập và kết nối vệ tinh, tiếp tục thu hút người dùng trong nước, bất chấp hạn chế về công nghệ chip. Đây là minh chứng cho khả năng sáng tạo không ngừng nghỉ của Huawei và sự ủng hộ mạnh mẽ từ thị trường nội địa.

Dẫu vậy, Huawei cũng đang đối mặt với những trở ngại không nhỏ. Các lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ được thắt chặt hơn, nhắm cả vào lĩnh vực “ít nhạy cảm” như thiết bị di động bình dân hay linh kiện bán dẫn cấp thấp.

Những chính sách này khiến Huawei và các đối tác nội địa không thể dễ dàng tiếp cận công nghệ mới. Nguy cơ dư thừa công suất cũng xuất hiện khi hàng loạt nhà máy cùng lúc đẩy mạnh đầu tư để nâng tầm quy mô và cạnh tranh với nhau. Hơn nữa, bất kỳ bước phát triển nào của Huawei trong lĩnh vực chip hay AI cũng có thể đối mặt với “rào cản kỹ thuật” từ phía Mỹ.

Bất chấp mọi thách thức, Huawei tiếp tục mở rộng dấu ấn trong lĩnh vực viễn thông, điện toán đám mây và AI. Tại Thượng Hải, công ty đang xây dựng một trung tâm R&D quy mô lớn, hợp tác cùng các nhà máy bán dẫn trải dài khắp Trung Quốc để thử nghiệm nhiều công nghệ chip tiên tiến hơn.

Không còn là cái bóng “made in China” giá rẻ, Trung Quốc nay đang tiến dần đến vị thế tự cung tự cấp với chất lượng ngày một được cải thiện. Từ trung tâm của cơn bão cấm vận, Huawei trỗi dậy mạnh mẽ để phát triển ngành công nghệ nội địa.

Trong tương lai, sự kết nối chặt chẽ giữa R&D, đào tạo nhân tài và sự ủng hộ của chính phủ chắc chắn sẽ còn thúc đẩy Huawei và ngành công nghệ Trung Quốc tiếp tục khẳng định dấu ấn sâu rộng hơn trên bản đồ công nghệ toàn cầu.