'Đại dịch' béo phì

Theo một nghiên cứu quy mô lớn vừa được công bố, 3/4 người trưởng thành tại Mỹ hiện đang sống trong tình trạng thừa cân hoặc béo phì.

Phát hiện này đặt ra những thách thức nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng và gia tăng áp lực lên hệ thống y tế, khi quốc gia này đối mặt với gánh nặng ngày càng lớn từ các bệnh lý liên quan đến cân nặng.

Béo mọi độ tuổi

Đăng tải trên tạp chí The Lancet, nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ béo phì đã tăng mạnh kể từ năm 1990, khi hơn một nửa người trưởng thành rơi vào nhóm thừa cân. Đáng báo động hơn, tình trạng này ngày càng phổ biến ở những người trẻ tuổi, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, huyết áp cao, bệnh tim mạch và rút ngắn tuổi thọ.

Báo cáo ghi nhận tỷ lệ thừa cân tăng cao ở mọi nhóm tuổi, đặc biệt là trẻ em. Hiện nay, hơn 1/3 trẻ em tại Mỹ đang phải đối mặt với vấn đề này. Nếu không có các biện pháp can thiệp mạnh mẽ, số người thừa cân và béo phì tại quốc gia này có thể chạm mốc gần 260 triệu vào năm 2050.

Bác sĩ Marie Ng, đồng tác giả nghiên cứu và Phó giáo sư tại Đại học Washington, gọi đây là một "đại dịch".

Bà nhấn mạnh rằng các chính sách hiện tại chưa đủ hiệu quả để ứng phó với khủng hoảng, và cần có những cải cách sâu rộng nhằm ngăn chặn tình hình xấu đi.

Theo nghiên cứu, người trưởng thành được xem là "thừa cân" khi có chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 25 trở lên, và "thừa cân nghiêm trọng" khi BMI từ 30 trở lên. Dù BMI không hoàn toàn phản ánh sự khác biệt về cơ địa, nó vẫn là công cụ hữu ích để đánh giá trên diện rộng.

Từ năm 1990 đến 2021, tỷ lệ béo phì ở người trưởng thành đã tăng gấp đôi, vượt mốc 40%. Đáng báo động, tỷ lệ này ở phụ nữ và trẻ em gái từ 15-24 tuổi gần như tăng gấp ba, đạt 29%. Báo cáo kinh tế cảnh báo rằng chứng tăng cân quá mức có thể làm tiêu tốn chi phí y tế lên đến 9,1 nghìn tỷ USD trong vòng 10 năm tới.

Các bệnh liên quan đến vấn đề cân nặng bao gồm tiểu đường loại 2, bệnh tim, đột quỵ và nhiều loại ung thư. Không dừng lại ở đó, tăng cân không kiểm soát còn gây nguy cơ vô sinh, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần và giảm đáng kể chất lượng cuộc sống.

Không riêng tại Mỹ

Tình trạng béo phì cũng đang trở thành một vấn đề đáng báo động tại các quốc gia châu Á, nơi mà lối sống hiện đại và sự gia tăng tiêu thụ thực phẩm chế biến đã góp phần thay đổi đáng kể sức khỏe cộng đồng.

Theo một báo cáo, tỷ lệ béo phì ở Đông Nam Á đã tăng từ 3% vào năm 1975 lên hơn 15% vào năm 2016. Malaysia hiện dẫn đầu khu vực với 17,7% người trưởng thành được xếp vào nhóm thừa cân nghiêm trọng.

Tại Trung Quốc, tỷ lệ béo phì ở trẻ em thành thị đã tăng gần gấp đôi trong thập kỷ qua, đạt khoảng 20%, trong khi Ấn Độ đang chứng kiến sự gia tăng đáng kể tình trạng thừa cân nghiêm trọng ở cả trẻ em và người trưởng thành do chuyển đổi chế độ ăn uống sang thực phẩm nhanh và ít dinh dưỡng hơn​.

Các chuyên gia từ Đại học Harvard và Johns Hopkins cảnh báo nếu không có biện pháp ngăn chặn hiệu quả, châu Á cũng sẽ phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe và kinh tế trong những thập kỷ tới.

Họ nhấn mạnh sự cần thiết của việc "cải cách" chính sách dinh dưỡng, tăng cường giáo dục sức khỏe và khuyến khích các hoạt động thể chất để làm chậm lại xu hướng nguy hiểm này​.