'Lời nguyền tuổi 35' của thế hệ Millenials

Kinh tế Trung Quốc đang phục hồi sau đại dịch nhưng vẫn đối mặt với hàng loạt thách thức. Một vấn đề ngày càng trở nên đáng lo ngại là sự phân biệt tuổi tác tại nơi làm việc. Thuật ngữ “lời nguyền tuổi 35” phản ánh nỗi ám ảnh của nhiều người lao động, đặc biệt là thế hệ Millennials, khi họ cảm thấy mình bị xem là "quá già" trong mắt các nhà tuyển dụng.

Emily Chen, cựu chuyên viên nhân sự với 11 năm kinh nghiệm, là một trong những nạn nhân của hiện tượng này. Đầu năm nay, dù không phạm phải sai sót nào trong công việc, cô vẫn bị sa thải. Theo Emily, lý do chính đến từ sự ưu tiên của các công ty dành cho những ứng viên trẻ hơn, những người được đánh giá là năng động và có mức lương kỳ vọng thấp hơn.

"Tôi từng nghĩ mình có thể gắn bó với một công việc cho đến khi nghỉ hưu, nhưng thực tế đã thay đổi. Giờ đây, tôi nhận ra mình cần phải không ngừng cạnh tranh để tồn tại", Emily chia sẻ.

Xu hướng này không chỉ là câu chuyện của riêng Emily mà đang trở thành một thực tế khắc nghiệt đối với hàng triệu "cổ cồn trắng" Trung Quốc, khi “tuổi nghề” ngày càng rút ngắn, bất kể kinh nghiệm hay năng lực, theo CNN.

Nguồn gốc 'lời nguyền tuổi 35'

Phân biệt tuổi tác không phải là hiện tượng mới trong xã hội Trung Quốc. Trước năm 2019, chính sách tuyển dụng công chức của chính phủ đã đặt ra giới hạn dưới 35 tuổi đối với ứng viên. Nhiều công ty tư nhân cũng áp dụng tiêu chí tương tự, coi nhân viên trẻ là những người có động lực, dễ thích nghi và quan trọng hơn là họ chấp nhận mức lương thấp hơn.

Theo Pan Wang, giáo sư Nghiên cứu Trung Quốc tại Đại học New South Wales (Australia), lực lượng lao động trẻ được xem như “nguồn nhân lực” quý giá, trong khi những người trên 35 tuổi lại bị coi là “gánh nặng chi phí”.

Đặc biệt, các công ty công nghệ ngày càng tỏ ra khắt khe hơn, họ ưu tiên tuyển dụng những cá nhân trẻ tuổi vì khả năng sáng tạo và tốc độ học hỏi nhanh. Điều này đặt những người lao động dày dạn kinh nghiệm vào tình thế khó khăn khi tìm kiếm việc làm phù hợp.

Phân biệt tuổi tác cũng trở nên ngày càng nghiêm trọng hơn đối với phụ nữ trong độ tuổi 30. Định kiến xã hội về vai trò gia đình khiến nhiều phụ nữ tại đất nước này gặp rào cản trong sự nghiệp. Những câu hỏi như “Khi nào bạn có ý định sinh con?” thường xuyên xuất hiện trong các buổi phỏng vấn, làm giảm đáng kể cơ hội của họ trên thị trường lao động.

“Một phụ nữ trên 30 tuổi chưa có con dễ bị loại bỏ vì bị xem là quá già để đảm nhận hầu hết các vị trí. Nếu cô ấy đã kết hôn, nhà tuyển dụng lại lo ngại cô ấy sẽ mang thai trong tương lai", một nhân viên marketing chia sẻ.

'Quá già để làm, quá trẻ để nghỉ'

Làn sóng phản đối "lời nguyền tuổi 35" đang gia tăng. Trên mạng xã hội, nhiều bài viết và cuộc tranh luận chỉ trích sự bất công này. Một số nhà lập pháp lên tiếng yêu cầu cải cách chính sách tuyển dụng và đưa ra các quy định bảo vệ lao động lớn tuổi. Một số đề xuất bao gồm chính sách hỗ trợ tài chính và quy định chống phân biệt tuổi tác trong lao động​.

Tuy nhiên, các biện pháp hiện tại vẫn chưa đủ để giảm bớt áp lực. Sự kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế chậm và tỷ lệ thất nghiệp cao lên đến 5,2% vào năm 2024 đã làm trầm trọng thêm vấn đề, đẩy lao động trung niên vào tình cảnh bấp bênh.

Để giảm bớt áp lực phân biệt, một số tỉnh đã nới lỏng giới hạn độ tuổi công chức lên 40, song những thay đổi này vẫn chỉ mang tính cục bộ. Trung Quốc hiện chưa có một đạo luật cụ thể nhằm ngăn chặn sự phân biệt tuổi tác tại các công ty, dẫn đến việc thực trạng này vẫn diễn ra phổ biến.

Trong khi đó, các doanh nghiệp tiếp tục ưu tiên nhân viên trẻ, viện dẫn lý do chi phí thấp và hiệu suất cao, bất chấp những hệ lụy lâu dài đối với thị trường lao động và xã hội nói chung.

Dân số Trung Quốc đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh chóng, buộc lực lượng lao động phải làm việc lâu hơn. Để ứng phó, chính quyền Bắc Kinh đã tăng độ tuổi nghỉ hưu, một chính sách gây tranh cãi và không nhận được sự đồng thuận rộng rãi. Trên Weibo, một bài viết nổi tiếng đã chỉ ra nghịch lý cay đắng: người lao động bị xem là "quá già" để tìm việc nhưng lại "quá trẻ" để nghỉ hưu.

Các chuyên gia như nhận định khái niệm về tuổi trung niên và tuổi già đang dần thay đổi. Tuy nhiên, những định kiến tuổi tác vẫn ăn sâu trong xã hội Trung Quốc, tạo ra một vòng luẩn quẩn khó phá vỡ.

Hiện tượng “lời nguyền tuổi 35” trở thành minh chứng rõ ràng cho vấn đề này, khi thế hệ Millennials - lực lượng lao động chủ chốt, đang đối mặt với viễn cảnh mờ mịt trên thị trường việc làm.

Mặc dù đã có một số giải pháp từ chính phủ và các tổ chức, tốc độ thay đổi được đánh giá là quá chậm. Kết quả là nhiều lao động phải chật vật tìm kiếm một công việc ổn định, nơi năng lực được đặt lên hàng đầu thay vì tuổi tác.