Sau hơn một thập kỷ dẫn đầu thị trường smartphone, Apple đang đối mặt với áp lực đổi mới mạnh mẽ khi thiết kế iPhone đã trở nên nhàm chán.
Từ iPhone X ra mắt năm 2017, thiết kế của dòng iPhone đến nay gần như không thay đổi, khiến người dùng cảm thấy nhàm chán.
Mặc dù doanh số vẫn tăng trưởng, câu hỏi đặt ra là liệu Apple có thể duy trì vị thế dẫn đầu khi các đối thủ liên tục đổi mới?
Thiết kế iPhone quá cũ?
Năm 2010, Steve Jobs giới thiệu iPhone 4 như một “kiệt tác công nghệ”. Thiết kế kính và thép không gỉ đã định hình một chuẩn mực mới cho ngành công nghiệp.
Các thế hệ tiếp theo như iPhone 5 và iPhone 6 đều mang đến những thay đổi lớn, từ màn hình dài hơn đến việc loại bỏ cổng tai nghe.
Tuy nhiên, với sự ra mắt của iPhone X, Apple dường như đã tìm được khuôn mẫu hoàn hảo và gắn bó trong suốt nhiều năm.
John Gruber, chuyên gia công nghệ từ Daring Fireball, nhận xét: “Apple đã định hình thiết kế lý tưởng với iPhone X. Từ đó, họ chỉ tinh chỉnh từng chi tiết nhỏ mà không có sự thay đổi lớn”.
Quả thực, ngoài các điều chỉnh như cạnh viền phẳng từ iPhone 12 hay cụm camera lớn hơn, các thế hệ iPhone gần đây trông giống nhau đến mức nhiều người dùng khó phân biệt. Điều này dẫn đến cảm giác lặp lại và thiếu đột phá.
Sự ổn định trong thiết kế giúp Apple duy trì tính nhận diện thương hiệu mạnh mẽ, tạo cảm giác quen thuộc và dễ sử dụng. Nhưng mặt khác, chính sự ổn định này đã làm mất đi tính hấp dẫn của iPhone.
“Thiết kế của iPhone 4 mang vẻ đẹp và sự tinh xảo đến mức gợi nhớ đến một chiếc máy ảnh Leica. Nhưng giờ đây, việc mua một chiếc iPhone không còn thú vị như mua một chiếc TV mới”, Michael Fisher, chuyên gia từ MrMobile, nhận định.
Trong khi đó, các đối thủ như Samsung và Huawei không ngừng thử nghiệm những ý tưởng táo bạo. Điện thoại gập như Galaxy Z Fold và Mate XT đã mở ra trải nghiệm mới lạ, thu hút sự chú ý từ người dùng trẻ.
Theo IDC, doanh số điện thoại gập đã tăng 37,6% trong năm 2024, cho thấy sự quan tâm của thị trường đối với thiết kế đột phá.
Không thể phủ nhận thiết kế “sandwich” hai mặt kính với khung kim loại của iPhone đã trở thành tiêu chuẩn chung trong ngành. Nhưng khi mọi thiết bị đều giống nhau, người dùng bắt đầu tìm kiếm những sản phẩm khác biệt. Đây là thách thức lớn cho Apple nếu muốn giữ vững vị thế dẫn đầu.
Từng có một Apple rất sáng tạo
Nếu thiết kế iPhone ngày nay bị coi là nhàm chán, thì từng có giai đoạn mỗi thế hệ iPhone ra mắt đều thổi bùng một làn gió mới, khơi dậy sự hào hứng và mong đợi từ người dùng.
Năm 2010, Steve Jobs đã giới thiệu iPhone 4 với lời mô tả đầy tự hào: “Mặt kính phía trước, mặt kính phía sau và khung thép không gỉ bao quanh. Độ chính xác trong thiết kế vượt xa bất kỳ sản phẩm tiêu dùng nào mà chúng ta từng thấy”.
Trước đó, các mẫu iPhone 3G và 3GS có mặt lưng nhựa cong để vừa vặn với lòng bàn tay người dùng. Do đó, việc chuyển đổi sang thiết kế phẳng, với hai mặt kính và khung thép không gỉ của iPhone 4, thực sự là một bước nhảy vọt. Đối với nhiều người, iPhone 4 và iPhone 4S là đỉnh cao trong thiết kế của Apple.
Sau iPhone 4 và 4S, Apple ra mắt iPhone 5 với màn hình lớn hơn, 4 inch so với 3,5 inch của các mẫu trước. Thiết bị thay mặt lưng kính bằng nhôm, giúp máy mỏng hơn và nhẹ hơn.
Đến iPhone 6, Apple tiếp tục thay đổi với màn hình 4,7 inch, thiết kế bo tròn, và mặt lưng nhôm tích hợp các dải ăng-ten. Thậm chí, Apple còn sáng tạo khi tung ra phiên bản iPhone 6 Plus có màn hình lớn 5,5 inch.
Nếu iPhone 4 thể hiện đỉnh cao trong thiết kế, thì iPhone 6 cho thấy Apple đã biến điện thoại thành một sản phẩm tiện ích hàng ngày, góp phần tạo nên những năm kỷ lục về doanh số.
Áp lực đổi mới
Báo cáo tài chính quý IV/2024 cho thấy doanh số iPhone tăng 6% so với cùng kỳ năm trước, song mức tăng trưởng cả năm chỉ đạt 3%.
Điều này cho thấy người dùng ngày càng ít hứng thú với các thế hệ iPhone mới. Horace Dediu, chuyên gia phân tích công nghệ, nhận định: “Khi iPhone là sản phẩm chủ lực, mọi kỳ vọng đều đổ dồn vào việc Apple phải liên tục đổi mới để giữ vững vị thế”.
Những đồn đoán về mẫu iPhone siêu mỏng iPhone 17 Slim đang làm dấy lên sự tò mò. Nhưng liệu một thiết kế mỏng hơn có đủ để làm hài lòng người dùng, hay chỉ là một bước đi nhỏ trong khi thị trường đang đòi hỏi những thay đổi lớn?
Một số chuyên gia tin rằng, một chiếc iPhone gập sẽ là bước đi chiến lược để Apple lấy lại vị thế. Gruber nhận xét: “Nếu Apple ra mắt điện thoại gập, họ sẽ không chỉ đơn giản là tham gia cuộc chơi, mà sẽ đặt ra chuẩn mực mới, khẳng định đây là chiếc điện thoại gập tốt nhất”.
Bên cạnh thiết kế, Apple cũng đang tìm kiếm những bước đột phá khác trong công nghệ. Thiết bị thực tế ảo hỗn hợp Vision Pro là minh chứng cho tham vọng mở rộng hệ sinh thái của Apple. Tuy nhiên, sản phẩm này đã phải ngừng sản xuất chỉ sau một năm có mặt trên thị trường do thiếu ứng dụng hỗ trợ và kém thuận tiện trong quá trình sử dụng.
Có thể thấy, đổi mới không phải là điều dễ dàng. Một thiết kế quá khác biệt có thể khiến người dùng phải làm quen lại từ đầu, điều mà không phải ai cũng sẵn sàng.
Việc thay đổi lớn có thể tạo ra rủi ro khi người dùng cảm thấy mất đi sự quen thuộc và dễ sử dụng. Vì thế, Apple cần một chiến lược cân bằng giữa việc duy trì bản sắc và mang đến những trải nghiệm mới mẻ.
Apple đang đứng trước ngã rẽ quan trọng: tiếp tục giữ lối đi an toàn hay mạnh dạn thay đổi để dẫn đầu xu hướng? Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, một cuộc cách mạng thiết kế là điều cần thiết để duy trì sức hấp dẫn.
Tuy nhiên, sự đổi mới không chỉ nằm ở ngoại hình, mà còn ở việc tích hợp những công nghệ đột phá để mang đến trải nghiệm vượt trội cho người dùng. Câu trả lời sẽ định hình không chỉ tương lai của iPhone, mà còn cả vị thế của Apple trong ngành công nghệ toàn cầu.