Khi bạo lực diễn ra ngay trước mắt, vô cảm chính là đồng lõa; nếu người xung quanh thực sự can thiệp, cảnh đánh phụ nữ ở sảnh chung cư Hà Nội có thể đã không xảy ra.
Xem lại video do camera an ninh ghi lại về vụ Đặng Chí Thành liên tục tung những cú đấm, cú đá hung bạo vào người phụ nữ trẻ trước mặt đứa con nhỏ của cô tại sảnh chung cư Sky Central (số 176 Định Công, phường Phương Liệt, Hà Nội), nhiều người phẫn nộ không chỉ vì hành vi côn đồ của Thành, mà còn vì thái độ bàng quan của nhiều người chứng kiến.
Người chân yếu tay mềm không dám can thiệp đã đành, có thanh niên áo đỏ ngó ra khỏi cửa nhìn thấy vụ việc rồi nhanh chóng trở vào trong nhà. Phản ứng của nhân viên bảo vệ cũng yếu ớt, giữ tay Thành và nạn nhân nhưng vẫn không thể cản kẻ côn đồ. Lúc sau có thêm 3 bảo vệ chậm rãi bước tới can thiệp một cách rất hình thức. Trong đám đông xung quanh, nhiều người xuất hiện gần như chỉ để hóng chuyện.
Đặng Chí Thành bị tạm giữ hình sự để điều tra, việc anh ta phải trả giá là không phải bàn cãi. Điều gây chua xót và khó hiểu là sự vô cảm của bộ phận không nhỏ những người cam chịu đứng nhìn một phụ nữ bị gã đàn ông to khỏe đánh đập. So với vợ chồng Thành, rõ ràng các cư dân và bảo vệ có ưu thế cả về lẽ phải lẫn lực lượng, hoàn toàn có thể đứng ra ngăn chặn một cách mạnh mẽ, cương quyết, và khống chế nếu kẻ này không chịu dừng lại.
Nếu mọi người xung quanh thể hiện rõ thái độ bảo vệ người phụ nữ, không để chuyện đánh người xảy ra thì tên Thành sẽ không dám, hoặc dù có dám cũng không thể động tới nạn nhân.
Có thể họ sẽ biện minh rằng: "Tôi không can thiệp vì sợ bị vạ lây, sợ bị trả thù", "Có bảo vệ rồi", "Tôi không biết ai đúng ai sai"... Tuy nhiên tất cả chỉ là ngụy biện. Điều đúng đắn duy nhất phải làm lúc đó là ngăn chặn hành vi tấn công và bảo vệ nạn nhân, hơn nữa trong trường hợp này họ có thừa khả năng làm việc đó.
Từ thái độ dửng dưng thể hiện rõ trong clip, chỉ có thể nói đó là vô cảm - đứng ngoài nỗi đau của người khác, chọn im lặng hoặc làm ngơ trước bất công và bạo lực.
Đây là sự chấp nhận ngầm cho cái ác được tiếp diễn, bởi trong tình huống bạo lực công khai, mỗi giây chần chừ là thêm một cú đấm, cú đá giáng xuống nạn nhân. Việc khoanh tay đứng nhìn hoặc can ngăn một cách yếu ớt "cho có" chính là tiếp tay cho kẻ thủ ác, khiến tổn thương ở người bị hại nặng nề hơn.
Tâm lý "không phải việc của mình" và kiểu bao biện sợ bị trả thù, tin rằng sẽ có ai khác can thiệp... tạo ra "hiệu ứng đám đông thụ động". Khi ai cũng nghĩ người khác sẽ ra tay thì cuối cùng chẳng ai làm gì cả.
Ở các khu chung cư, nhiều cư dân quen với việc "sống cạnh nhau nhưng như người xa lạ". Người ta giao tiếp ít, quan sát nhiều nhưng can thiệp rất ít, nhất là trong các tình huống rủi ro. Tâm lý tạo vỏ bọc an toàn cho bản thân vô tình trở thành tấm khiên bảo vệ cho kẻ bạo lực.
Không thể coi những người đứng nhìn là hoàn toàn vô tội. Khi một người bị đánh ngay trước mắt, đặc biệt là một phụ nữ trẻ bị tấn công dã man trước mặt con, sự im lặng không còn là trung lập. Nó đã là sự đồng lõa thụ động.
Chúng ta muốn sống trong một cộng đồng kiểu gì? Một cộng đồng an toàn không chỉ dựa vào camera hay bảo vệ, mà phải được xây dựng trên nền tảng con người sẵn sàng bảo vệ lẫn nhau. Khi một người bị tấn công công khai mà hàng chục cặp mắt vẫn thản nhiên quan sát, đó là hồi chuông cảnh báo về sự xuống cấp đạo đức cộng đồng.
Nếu hôm nay chúng ta làm ngơ vì "không phải chuyện của mình", thì ngày mai, khi chính mình hoặc người thân bị bạo hành, ai sẽ là người đứng ra giúp đỡ?
Trong vụ việc tại Sky Central tối 9/8, ngoài việc xử lý nghiêm khắc kẻ bạo lực, mỗi người cũng cần nhìn lại bản thân: Chúng ta sẽ chọn trở thành người can thiệp, hay người đứng nhìn? Vì đôi khi, giữa cái thiện và cái ác chỉ có một ranh giới rất mong manh, phụ thuộc vào hành động trong tình huống cụ thể. Sự vô cảm chính là cách nhanh nhất để ranh giới ấy bị xóa nhòa.