Ngày chuyển xuống Hạng Nhất, Đặng Văn Lâm có lẽ không ngờ rằng anh vừa đóng sập cánh cửa bước lên đội tuyển Việt Nam.
Tổng cộng 5 thủ môn đã được gọi tên trong đợt tập trung đầu tiên của tuyển Việt Nam tháng 3 này. Văn Lâm không có mặt trong số ấy.
Nguyễn Filip, Nguyễn Đình Triệu và Nguyễn Văn Việt là ba người có mặt trong danh sách ban đầu. Khi Filip xin nghỉ, Trần Trung Kiên được gọi lên thay. Khi Đình Triệu bị đau, đến lượt Trịnh Xuân Hoàng được trao cơ hội. Nghĩa là cả trong tính toán ban đầu lẫn trong danh sách bổ sung, bất chấp nhiều biến động trong khung gỗ tuyển Việt Nam, Văn Lâm vẫn không được ngó ngàng.
Đấy rõ ràng không phải tin vui với thủ môn số một của tuyển Việt Nam trong giai đoạn hoàng kim dưới thời Park Hang-seo. Lên tuyển từ năm 2016, qua ba đời HLV trưởng Nguyễn Hữu Thắng, Park Hang-seo và Philippe Troussier, Văn Lâm luôn là lựa chọn ưu tiên. Cả khi Nguyễn Filip thăng hoa dưới thời Troussier, Văn Lâm cũng vẫn được triệu tập. Chuyện anh bị loại khỏi kế hoạch của tuyển Việt Nam là điều chưa từng xảy ra kể từ 2016.
Việc loại bỏ Văn Lâm vì thế phản ánh thay đổi lớn trong tư duy xây dựng tuyển Việt Nam. Trước ông Kim, những người tiền nhiệm đều đặt nhóm thủ môn Việt kiều làm ưu tiên trong khung gỗ, trước là Văn Lâm, sau là Filip. Ông Kim thì ngược lại, quyết định để Nguyễn Filip dự bị cho Đình Triệu từng gây cực kỳ nhiều tranh cãi tại ASEAN Cup. Nhưng với chức vô địch của tuyển Việt Nam, ông đã chứng minh mình không hề sai. Với ông Kim, năng lực cá nhân của một thủ môn đã phải xếp sau khả năng tương tác tập thể, kết nối đồng đội (bằng tiếng Việt). Đấy là lý do Đình Triệu dù bộc lộ không ít vấn đề chuyên môn vẫn bắt chính trước Nguyễn Filip.
Hãy đặt mình vào vị trí của ông Kim: Sao phải gọi Văn Lâm khi ông còn chưa màng tới sự phục vụ của Nguyễn Filip.
Với riêng Văn Lâm, con đường trở lại đội tuyển còn xa hơn khi anh đã rời bỏ sân chơi đỉnh cao. Quyết định gia nhập CLB Phù Đổng Ninh Bình đồng nghĩa Văn Lâm không còn ở sân chơi cao nhất của bóng đá Việt Nam. 9 trận giữ sạch lưới sau 10 vòng tại Hạng Nhất là không đủ để thuyết phục ông Kim bởi Văn Lâm đang thi đấu ở một môi trường có trình độ thấp, trong một tập thể quá vượt trội, trước những đối thủ khiêm tốn và đặc biệt không phải chạm trán ngoại binh.
Nói về quyết định không triệu tập Văn Lâm, chuyên gia Đoàn Minh Xương từng chia sẻ: “Văn Lâm là thủ môn số một dưới thời HLV Park Hang-seo và Philippe Troussier nhưng việc vắng mặt ở ASEAN Cup 2024 vì chấn thương cùng việc xuống chơi hạng Nhất khiến cậu ấy thiệt thòi. Văn Lâm giữ sạch lưới 10 trận ở Ninh Bình nhưng thực sự không phải làm việc nhiều. Điều này do Văn Lâm lựa chọn. Xuống hạng Nhất được gì, mất gì thì ai cũng hiểu”.
Theo tìm hiểu của 60 Giây, ê kíp của Văn Lâm hoàn toàn hiểu rõ lựa chọn của họ. Ở tuổi 32, vừa lập gia đình và có con, Văn Lâm biết anh sẽ được gì, mất gì khi gia nhập đội bóng giàu có ở Hạng Nhất.
Thủ thành sinh năm 1993 cũng chẳng phải ngôi sao Hạng Nhất đầu tiên bị ông Kim từ chối. Trước thềm ASEAN Cup, Công Phượng đã gặp tình cảnh tương tự khi liên tục ghi bàn nhưng vẫn vắng mặt ở tuyển Việt Nam. Giống hệt Lâm, hầu hết bàn thắng của Phượng đã ghi vào lưới những đối thủ yếu.
Tuổi tác của Văn Lâm còn mang tới một bất lợi nữa. Trong 5 thủ môn được gọi tên đợt này, 3 người sinh từ năm 2000 trở lại đây. HLV Kim Sang-sik rõ ràng cần trẻ hóa vị trí trước khung thành trong bối cảnh vòng loại U23 châu Á và SEA Games đã tới rất gần. Đầu tư cho tương lai hay quá khứ, lựa chọn của ông Kim là hoàn toàn dễ hiểu.
Tại đội tuyển, ba suất thủ môn thường được xây dựng theo nguyên tắc một người bắt chính, một dự bị và lựa chọn thứ ba được triệu tập để học hỏi, chuẩn bị cho tương lai. Theo đó, Đình Triệu là số một, Nguyễn Filip số hai còn Văn Việt, Trung Kiên, Xuân Hoàng số 3. Đó là còn chưa kể tới sự xuất hiện tiềm năng trong tương lai gần của Việt kiều Patrik Lê Giang. Người gác đền của CLB TP.HCM đang được đánh giá là thủ môn tốt nhất V.League hiện nay.
Đường trở lại đội tuyển của Văn Lâm vì thế còn xa lắm.