Sự thay đổi của nghề xiếc truyền thống đang dần kết nối lại với công chúng, đặc biệt là người trẻ.
Gần đây, vở diễn Vùng Đất Kỳ Bí tại rạp xiếc công viên Gia Định đang trở thành tâm điểm bàn tán của giới trẻ. Hàng loạt video, bài viết, hình ảnh review về trải nghiệm xem xiếc tại công viên Gia Định được Gen Z lan truyền mạnh mẽ.
Trên các trang bán vé online, tất cả suất diễn đến cuối tháng 3 đều “cháy hàng”. Với giá vé từ 150.000 - 300.000 đồng cho ghế thường và 350.000 đồng cho ghế VIP, nhiều khán giả nhận xét đây là mức giá “quá hời” cho một show diễn mãn nhãn.
Người trẻ 'mở lòng' với nghệ thuật xiếc
Đại diện rạp xiếc công viên Gia Định cho biết khoảng 60% khán giả là người trẻ thuộc thế hệ 9x - 10x, trong khi trước đây, người xem chủ yếu là người lớn tuổi và các gia đình có trẻ nhỏ.
Trần Khanh (25 tuổi, TP.HCM) là một trong những người trẻ sớm biết đến vở diễn Vùng Đất Kỳ Bí. Quá tâm đắc và hài lòng với màn trình diễn mãn nhãn, Khanh viết bài review, chia sẻ trải nghiệm xem xiếc của mình trên mạng xã hội và nhận được nhiều sự quan tâm.
"Tôi từ lâu đã không xem xiếc. Trong trí tưởng tượng của tôi, xiếc luôn là những tiết mục đơn điệu hoặc lợi dụng các loài thú nên không mấy hứng thú", Khanh nói.
Tuy nhiên, Khanh cũng là một người bị ảnh hưởng bởi những xu hướng trên TikTok. Trong một lần vô tình nhìn thấy video về buổi diễn, cô đã cực kỳ tò mò.
"Sau khi xem trọn vẹn vở diễn, tôi có cái nhìn hoàn toàn khác về xiếc. Tôi và bạn không đếm nổi bao nhiêu lần cả rạp phải trầm trồ, phấn khích vì các pha biểu diễn mãn nhãn, thuần thục của các nghệ sĩ", Khanh bày tỏ.
Tương tự, Đặng Phương Anh (31 tuổi, TP.HCM) cũng dành nhiều lời khen cho Vùng Đất Kỳ Bí.
"Tôi đã xem các vở diễn trước như Ba Tư Huyền Bí, Bí Ẩn Nơi Đảo Hoang, nhưng lần này, vở diễn mới tại công viên Gia Định thực sự xứng tầm với sân khấu nước ngoài, từ rối khổng lồ 6m đến hơn 100 bộ trang phục đều khiến tôi choáng ngợp”, Phương Anh nói.
Phương Anh là một trong rất nhiều những khán giả đều tin rằng môn nghệ thuật nào được đầu tư bài bản cũng sẽ có khán giả lâu dài.
Khi nhận ra nhiều bạn bè của mình đều đồng loạt rủ nhau đi xem xiếc, Trần Khanh cho biết cô cảm thấy vui vì một bộ môn từng bị lãng quên nay được quan tâm trở lại.
"Tôi tin rằng sự ủng hộ của khán giả là động lực lớn cho các nghệ sĩ và nghệ thuật xiếc Việt Nam", Khanh chia sẻ.
Hạnh phúc của những người đứng sau sân khấu
Không chỉ có người xem mãn nhãn, những diễn viên đứng trên sân khấu Vùng Đất Kỳ Bí cũng có nhiều cảm xúc khó tả.
Chia sẻ với 60giay, nhiều nghệ sĩ cho biết dù đã diễn đi diễn lại nhiều lần song họ vẫn giữ trọn vẹn cảm xúc tự hào, hạnh phúc và xúc động trước sức nóng hiện tại của nghệ thuật xiếc.
Anh Nguyễn Quốc Công, đạo diễn chính của vở diễn, có hơn 30 năm kinh nghiệm trong nghề, đã ấp ủ kịch bản Vùng đất kỳ bí ngay từ năm 2022.
Anh kết hợp cùng biên đạo múa Mạnh Quyền, người đứng sau rất nhiều tiết mục của Anh Trai Say Hi, Chị Đẹp Đạp Gió Rẽ Sóng, để dàn dựng các màn trình diễn.
Từ những ý tưởng rời rạc trên trang giấy, anh và nhiều đồng nghiệp bắt đầu kiến tạo nên những set diễn từ đơn giản đến công phu.
Chia sẻ với 60giay, anh Quốc Công cho biết phân cảnh gây ấn tượng nhất phải kể đến set diễn của ma lửa. Anh và cộng sự thống nhất sử dụng than gỗ thông được chuẩn bị riêng để thổi bùng ánh sáng hết cả sân khấu. Than gỗ được đặt trong một hộp sắt đục lỗ để khi than cháy kết hợp với động tác quay sẽ bắn ra những tia lửa bay tứ phía.
Trong vở diễn kéo dài khoảng 2 tiếng, nhiều khán giả có thể chưa nhận ra hết những chi tiết ẩn ý được cài cắm.
"Chi tiết trống trời hình mai rùa là có lẽ ít được biết đến nhất. Trong tứ linh Long - Ly - Quy - Phụng, chỉ có Quy (Rùa) là biểu tượng có thật, đồng thời cũng là biểu cho sức khỏe dồi dào và sống trường thọ trong văn hóa phương Đông. Đây là lời chúc tôi muốn gửi đến khán giả ngày đầu năm", Anh Quốc Công nói thêm.
Để có được gần 120 phút toả sáng trên sân khấu, là hơn 3 tháng tập luyện thầm lặng của các diễn viên.
Trần Thị Thu (22 tuổi), trong vai Molly, nữ chính Vùng Đất Kỳ Bí, luôn xuất hiện rạng rỡ với nụ cười hiện hữu trên môi. Tuy vóc dáng nhỏ nhắn nhưng cô luôn khiến khán giả trầm trồ trước những màn đu dây điêu luyện.
“Phân cảnh đu dây với nữ thần Thủy là thử thách lớn nhất với tôi vì không có dây bảo vệ, còn bên dưới là nước nên tay chân rất dễ trơn. Tôi đã phải luyện tập rất nhiều để mang đến phần trình diễn hoàn hảo", cô nói.
Đồng hành với Molly là Tùng, do Khuất Bá Tùng (23 tuổi) thủ vai. Có hơn 11 năm kinh nghiệm, song Tùng bày tỏ quá trình luyện tập cũng đầy khó khăn.
“Các phân cảnh và kỹ thuật xiếc trong vở diễn đều rất mới với tôi và các diễn viên. Có nhiều ngày cả ekip phải thức đến 4-5h sáng để kịp tiến độ", anh nói thêm.
Cả hai nghệ sĩ trẻ đều xúc động khi nỗ lực của mình và ekip được khán giả, đặc biệt là Gen Z, đón nhận nồng nhiệt. Bá Tùng cho biết đây cũng là động lực để anh và các nghệ sĩ tiếp tục cống hiến và góp phần phát triển nghệ thuật xiếc Việt Nam.
Bên cạnh kịch bản mới lạ, hiệu ứng sân khấu mãn nhãn và kỹ năng xiếc điêu luyện, phục trang cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chủ đề và nhận diện phần trình diễn.
NTK Thu Hiệp, người thiết kế 104 bộ trang phục cho vở diễn chia sẻ cô đã nghiên cứu màu sắc, họa tiết rất lâu để phù hợp với chủ đề âm dương ngũ hành, đồng thời đảm bảo chất liệu vừa co giãn tốt cho việc biểu diễn.
Theo đạo diễn Quốc Công, Vùng Đất Kỳ Bí thành công nhờ nắm bắt đúng thị hiếu khán giả. Thay vì chỉ tập trung vào kỹ thuật biểu diễn, vở diễn được xây dựng với cốt truyện chặt chẽ, nhân vật có chiều sâu và mang tính “thần tượng hóa” như ma lửa – vừa đẹp, vừa tài năng.
Nhiều người nhận định đây là bước tiến mới của xiếc Việt Nam, khi các đoàn diễn không còn trình bày những tiết mục rời rạc mà hướng đến trải nghiệm trọn vẹn, có tính kể chuyện.
Dù là bộ môn đòi hỏi kỹ thuật cao và tiềm ẩn nhiều rủi ro, các nghệ sĩ vẫn không ngừng sáng tạo, đổi mới để gìn giữ và phát triển nghệ thuật xiếc.
Nhiều người hy vọng cơn sốt xiếc không đơn thuần là sự hồi sinh, mà là một cuộc chuyển mình mạnh mẽ, thích nghi với thị hiếu khán giả, đặc biệt là thế hệ Gen Z.