"Không có việc làm, không vấn đề gì" đã trở thành tuyên ngôn của một bộ phận người trẻ về việc giải thoát bản thân khỏi áp lực công sở.
Trong những năm gần đây, mạng xã hội Trung Quốc chứng kiến sự xuất hiện ngày càng nhiều của các blogger "từ chức" – những người không chỉ kể về hành trình rời bỏ công việc mà còn chia sẻ câu chuyện kiếm tiền trực tuyến và những thách thức họ phải đối mặt.
Sự bùng nổ của trào lưu này phản ánh những thay đổi sâu sắc trong tư duy và văn hóa lao động, đặc biệt khi các môi trường làm việc đang ngày càng trở nên khốc liệt và áp lực.
'Chủ động thất nghiệp' trở thành xu hướng
Lu Xixi, một cựu nhân viên của ByteDance, chia sẻ trên Lianhe Zaobao rằng cô đã quyết định nghỉ việc mà không tìm được công việc mới. Tuy nhiên, thay vì tiếp tục lao vào thị trường lao động, cô đăng tải trải nghiệm cá nhân lên mạng xã hội và nhanh chóng thu hút hơn 120.000 người theo dõi.
Tận dụng sự nổi tiếng, Lu bắt đầu kiếm tiền từ quảng cáo và bán hàng trực tuyến, thu về hơn 50.000 NDT (khoảng 6.905 USD) chỉ trong tháng 8.
Không chỉ Lu, các nền tảng mạng xã hội tại Trung Quốc như Xiaohongshu cũng ghi nhận sự gia tăng của những người chuyển hướng sang "sự nghiệp online" sau khi nghỉ việc.
Phong trào này gợi nhớ đến trào lưu “đại từ chức” ở Mỹ, nơi gần 50 triệu người đã rời bỏ công việc chỉ trong vòng hai năm qua. Tuy nhiên, trong khi xu hướng này dần hạ nhiệt ở các nước phương Tây, tại Trung Quốc, nó dường như chỉ vừa bắt đầu.
Theo dữ liệu từ Feigua, chủ đề “tôi đã nghỉ việc” trên Xiaohongshu đã thu hút thêm 21.232 lượt thảo luận chỉ trong nửa đầu năm nay. Phần lớn người tham gia là cựu nhân viên của các gã khổng lồ công nghệ như ByteDance, Tencent và Alibaba. Bên cạnh đó, khảo sát của LinkedIn phiên bản Trung Quốc với 1.554 nhân viên từ tháng 1 đến tháng 10 cho thấy 28% đã nghỉ việc, gấp đôi so với số người đang cân nhắc rời đi.
Hiện tượng này xuất phát từ sự bất mãn sâu sắc với văn hóa làm việc căng thẳng của các "cổ cồn trắng". Cụm từ “Liang dian yīxiàn” (hai điểm, một đường thẳng) ngày càng phổ biến trên mạng xã hội, ám chỉ vòng lặp đơn điệu giữa nhà và nơi làm việc. Cảm giác nhàm chán cùng áp lực nặng nề đã khiến nhiều người quyết định rời bỏ công việc ngay cả khi chưa có kế hoạch cụ thể.
Xiaohongshu cũng báo cáo rằng số bài viết liên quan đến môi trường làm việc đã tăng 132% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều blogger thậm chí đăng ảnh phù hiệu công ty kèm theo dòng chú thích ngày nghỉ việc như một cách thu hút sự chú ý.
“Sự gia tăng các blogger từ chức là biểu hiện rõ ràng của thế hệ trẻ, khi họ không còn chấp nhận những khuôn mẫu làm việc cứng nhắc và thiếu linh hoạt", Xia Zhinan, Viện trưởng Viện nghiên cứu truyền thông New Rank, nhận định.
Một ví dụ điển hình là Yuan Mei, cựu nhân viên một công ty công nghệ lớn. Vào tháng 4, cô viết trên mạng xã hội: “Nếu từ bỏ một công việc làm tôi không hạnh phúc có thể giải phóng năng lượng và truyền cảm hứng cho nhiều người hơn, tại sao tôi lại không làm?”.
Xu hướng này không chỉ phản ánh sự chuyển mình của thế hệ trẻ Trung Quốc mà còn cho thấy sự thay đổi trong cách họ định nghĩa công việc và giá trị cuộc sống.
Lý giải về sức hút của các blogger nghỉ việc trên mạng xã hội, viện trưởng Xia Zhinan cho rằng nhiều người theo dõi họ như một cách để sống gián tiếp giấc mơ của mình. Việc các blogger dám từ bỏ công việc để theo đuổi một cuộc sống mới đã trở thành nguồn cảm hứng và sự giải tỏa tinh thần cho những người hâm mộ.
Tiếp tục với 'công ty một thành viên' hay quay lại với sếp cũ?
Sự bùng nổ của các blogger nghỉ việc tại Trung Quốc đã khơi mào những cuộc tranh luận sôi nổi về tự do cá nhân, áp lực công việc và bài toán xây dựng sự nghiệp. Trong khi một số tìm thấy niềm vui và thành công với công việc tự do, nhiều người khác lại đối mặt với áp lực tài chính và khối lượng công việc khổng lồ.
Lu Xixi, cựu nhân viên của ByteDance, trở thành ví dụ điển hình cho trào lưu này. Sau khi nghỉ việc, cô bắt đầu chia sẻ trên mạng xã hội, với nội dung như “Tôi đã rời bỏ một công ty internet lớn và cuối cùng có thể nói ra sự thật”.
Những bài viết này nhanh chóng thu hút hàng nghìn lượt thích, mang lại cho cô một số hợp đồng quảng cáo. Tuy nhiên, thu nhập từ các hợp đồng này không đủ so với mức lương cũ, khiến cô rơi vào trạng thái bất ổn.
Để duy trì nguồn thu nhập, Lu buộc phải mở rộng hoạt động. Từ một blogger đơn thuần, cô lấn sân sang kinh doanh, tổ chức các buổi bán hàng trực tuyến và cung cấp dịch vụ tư vấn trả phí. Mặc dù khối lượng công việc tăng đáng kể, Lu cho biết cô cảm thấy hài lòng khi được theo đuổi đam mê, tận hưởng sự tự do và không phải làm việc dưới quyền người khác.
Song, không phải ai cũng thành công như Lu. Yuan Mei, một blogger với 15.000 người theo dõi, chia sẻ trên Xiaohongshu rằng dù thu nhập tăng sau khi nghỉ việc, cô vẫn bị áp lực tài chính đè nặng. Chỉ sau hai tháng tạm nghỉ, Yuan quyết định quay lại với công việc toàn thời gian.
Theo nền tảng tuyển dụng Liepin, nhiều blogger nghỉ việc đang dần "biến mất" và quay trở lại lực lượng lao động.
Thực tế cho thấy, việc duy trì một công việc online không hề dễ dàng. Tạo nội dung hàng ngày đòi hỏi thời gian, sự sáng tạo và nguồn lực lớn. Nếu không thể thu hút lượng truy cập hoặc chuyển hóa nội dung thành thu nhập ổn định, các blogger sẽ nhanh chóng đối mặt với khó khăn về tài chính.
Văn phòng Quản lý Không gian mạng Trung Quốc đánh giá rằng nghỉ việc để bắt đầu lại cuộc sống là một hành động dũng cảm, nhưng đồng thời cảnh báo mỗi cá nhân cần cân nhắc kỹ lưỡng về khả năng tài chính và tính ổn định của công việc tự do.
Để giảm thiểu bất mãn trong môi trường lao động, cơ quan này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng mối quan hệ lao động công bằng, giải quyết tình trạng làm thêm giờ quá mức và đảm bảo phúc lợi cho nhân viên.