Chiếc lược này giúp Apple tập trung nguồn lực, cải thiện chất lượng và định vị lại thương hiệu trở thành công ty công nghệ hàng đầu.
Năm 1997, khi Steve Jobs trở lại Apple, một trong những việc đầu tiên ông làm là đơn giản hóa dòng sản phẩm với 4 mẫu máy tính chủ lực, gồm 2 máy xách tay và 2 máy để bàn. Mỗi loại trong số đó đều có phiên bản dành cho khách hàng chuyên nghiệp và người dùng phổ thông.
"4 sản phẩm tuyệt vời là đủ"
“Chỉ cần 4 sản phẩm tuyệt vời là đủ”, Jobs tuyên bố tại sự kiện ra mắt chiếc iMac đầu tiên vào năm 1998. Quyết định này đã giúp Apple tập trung nguồn lực, cải thiện chất lượng và định vị lại thương hiệu như một công ty công nghệ hàng đầu.
3 thập kỷ sau, danh mục sản phẩm của Apple đã trở nên phong phú hơn. Năm 2024, Apple đã tung ra thị trường 4 mẫu iPad, 4 mẫu MacBook, 2 máy Mac để bàn, tai nghe Vision Pro, 2 mẫu Apple Watch và 3 dòng AirPods. Nhưng với iPhone, số 4 vẫn giữ vững vị thế là con số “vàng”.
Kể từ năm 2020, Apple đều đặn phát hành 4 mẫu iPhone thường niên với dòng iPhone 16 được công bố vào tháng 9 vừa qua gồm iPhone 16, iPhone 16 Plus, iPhone 16 Pro và iPhone 16 Pro Max.
Mỗi mẫu mang đến những cải tiến khác biệt từ thiết kế, màn hình đến công nghệ camera và các tính năng phần mềm. Chiến lược này không chỉ giúp Apple mở rộng danh mục sản phẩm mà còn phục vụ nhiều phân khúc khách hàng với từng nhu cầu khác nhau.
Apple đã chọn chiến lược này vì sự mở rộng dòng sản phẩm iPhone từng giúp doanh số tăng trưởng mạnh mẽ. Trong năm tài chính 2024, doanh thu từ iPhone đạt 201,18 tỷ USD, một con số gần như không đổi so với năm 2022. Sự thiếu đột phá trong tăng trưởng đã đặt ra câu hỏi liệu chiến lược 4 sản phẩm chủ lực có còn phù hợp trong thị trường cạnh tranh ngày nay hay không.
Tuy nhiên, không phải tất cả các mẫu iPhone đều thành công như nhau. Từ năm 2020, có ít nhất một trong số các mẫu iPhone mới bị thua thiệt về doanh số. Năm nay, iPhone 16 Plus là “nạn nhân,” khi chỉ chiếm 4% doanh số bán iPhone tại Mỹ trong quý 3/2024, theo khảo sát từ Consumer Intelligen Research Partners.
Con số này thấp hơn so với hai mẫu Pro và Pro Max, mỗi mẫu chiếm 6% doanh số. Dữ liệu này cho thấy rằng mặc dù các mẫu cao cấp có thể duy trì sức hút, các phiên bản không nổi bật lại gặp khó khăn trong việc thu hút khách hàng.
Dữ liệu từ DSCC, công ty nghiên cứu chuyên về màn hình, cho thấy thị phần màn hình của mẫu Plus đã giảm từ 21% vào năm 2022 xuống còn 10% vào năm 2023. Dù có sự phục hồi nhẹ lên 16% trong năm 2024, đây vẫn là mức thấp nhất trong số các mẫu thuộc dòng iPhone mới.
Những con số trên phản ánh thực tế rằng người dùng đang ngày càng phân vân về việc lựa chọn sản phẩm phù hợp theo nhu cầu, đòi hỏi số tiền bỏ ra phải xứng đáng với những giá trị nhận lại.
“Họ vẫn đang gặp khó với chiến lược 4 sản phẩm”, Ross Young, nhà sáng lập DSCC, nhận định. Điều này đặt ra câu hỏi về việc liệu việc phân chia rõ ràng 4 phân khúc có thực sự tối ưu hay không.
Cạnh tranh nội bộ giữa các mẫu có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận và định vị thị trường. Việc một số mẫu không đạt được kỳ vọng có thể làm giảm độ hiệu quả trong việc tối ưu hóa chi phí sản xuất và phát triển sản phẩm.
Thất bại của dòng iPhone Mini và Plus
Kể từ lần đầu ra mắt vào năm 2007, mỗi năm Apple đều tung ra một mẫu iPhone mới. Nhờ vậy, dòng điện thoại của Táo Khuyết đã gia tăng đáng kể, trong khi hãng vẫn duy trì kinh doanh các mẫu cũ như những lựa chọn giá rẻ cho người dùng.
Năm 2014, Apple trình làng iPhone 6 Plus, lần đầu tiên iPhone có màn hình lớn, giúp công ty đạt thành tựu 3 quý liên tiếp có mức tăng trưởng trên 27% vào năm 2015. Sau khi phát hành iPhone X vào năm 2017, với mức giá cao hơn cho dòng điện thoại cao cấp nhất và tạo nên dòng iPhone 3 sản phẩm, Apple đã chứng kiến 3 quý liên tiếp tăng trưởng hơn 15%.
Những năm sau đó, khi Apple bắt đầu kinh doanh bốn mẫu iPhone vào năm 2020, kết quả kinh doanh đã chứng kiến sự bùng nổ, đạt 54% trong một quý, dù một phần được thúc đẩy bởi tác động của đại dịch. Tuy nhiên, từ đó đến nay, doanh số bán iPhone qua từng năm đã bị chững lại.
Những thất bại trước đây của các mẫu iPhone Mini và iPhone Plus đã giúp Apple nhận ra bài học. Năm 2020, iPhone Mini được ra mắt với mức giá 699 USD với mục tiêu thu hút nhóm người dùng yêu thích điện thoại nhỏ. Nhưng chiến lược này không thành công và khiến Apple ngừng phát triển dòng sản phẩm này sau 2 thế hệ.
Đến năm 2022, hãng tiếp tục thử nghiệm với iPhone 14 Plus, với hy vọng lặp lại thành công của iPhone 6 Plus năm 2014. Nhưng doanh số iPhone vẫn không đạt như kỳ vọng. Những mẫu như Mini và Plus, dù có sự khác biệt nhất định, vẫn không đủ cạnh tranh với dòng Pro vốn được người dùng ưa chuộng hơn nhờ có nhiều tính năng và công nghệ tiên tiến dù giá bán cao hơn.