Trong cuộc đua xe điện đầy khốc liệt, hai gã khổng lồ công nghệ Apple và Xiaomi đã đi theo hai hướng rất khác nhau, dẫn đến những kết quả trái ngược.
Trong khi Xiaomi nhanh chóng tận dụng thế mạnh của mình trong chuỗi cung ứng Trung Quốc để tung ra sản phẩm mới và đạt doanh số ấn tượng, Apple lại buộc phải từ bỏ giấc mơ xe điện sau nhiều năm đầu tư hàng tỷ USD mà không thu được thành quả.
Năm 2024 là dấu mốc quan trọng, khi Apple chính thức rút lui khỏi dự án xe điện sau gần một thập kỷ phát triển. Trong khi đó, Xiaomi chỉ mất ba năm để đưa chiếc xe điện đầu tiên của mình ra thị trường. Hãng đạt doanh số lên tới 135.000 chiếc ngay trong năm đầu tiên và dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2025.
Bí quyết thành công của Xiaomi
Theo New York Times, thành công của Xiaomi không chỉ đến từ việc thiết kế xe tốt mà còn nhờ vào việc khai thác hiệu quả chuỗi cung ứng xe điện Trung Quốc – điều mà Apple không thể làm được.
Tại Trung Quốc, không chỉ Xiaomi mà nhiều hãng xe điện khác như BYD, Leapmotor, Li Auto hay Seres Group cũng đang từng bước đạt được lợi nhuận sau nhiều năm cạnh tranh khốc liệt và liên tục đầu tư.
Các công ty này đã tận dụng sự hỗ trợ mạnh mẽ của chính phủ Trung Quốc, cùng với mạng lưới sản xuất linh kiện và pin xe điện có sẵn, để đẩy mạnh tốc độ sản xuất và giảm chi phí.
Huawei – tập đoàn viễn thông lớn bị Mỹ áp dụng biện pháp trừng phạt đã chuyển hướng sang xe điện bằng cách phát triển phần mềm lái tự động và hợp tác với các hãng xe Trung Quốc như Seres Group, SAIC Motor, BAIC và Chery.
Xiaomi từ lâu đã được ví như Apple của Trung Quốc. Công ty lấy cảm hứng từ những chiến lược thành công của gã khổng lồ Mỹ và mang đến những điện thoại chất lượng với mức giá hợp lý, đồng thời tập trung vào mô hình kinh doanh trực tuyến cho các thiết kế cao cấp.
Vào tháng 3/2024, Xiaomi chính thức ra mắt mẫu xe điện đầu tiên mang tên SU7 – một chiếc sedan 4 cửa với trí tuệ nhân tạo hỗ trợ đỗ xe, phát phim cho hành khách và kết nối điều khiển các thiết bị gia dụng Xiaomi.
CEO Xiaomi, Lei Jun ví SU7 như một chiếc Porsche, nhưng với mức giá chỉ từ 29.600-41.500 USD, bằng 25% so với dòng xe của Đức.
Xiaomi không chỉ sản xuất điện thoại mà còn mở rộng sang nhiều thiết bị điện tử như máy hút bụi robot, điều hòa, tất cả đều hoạt động trong hệ sinh thái thông minh do hãng phát triển.
Ở một góc độ nào đó, SU7 cũng là một phần trong hệ sinh thái này. Xe có khả năng tận dụng dữ liệu từ các thiết bị khác để phân tích thói quen của người dùng, từ đó tối ưu thời điểm sạc pin.
“Xiaomi đang từng bước tạo ra một hệ sinh thái thông minh, nơi mọi thiết bị trong nhà bạn đều kết nối liền mạch. Đây chính là lợi thế mà không phải công ty nào cũng có được,” Gary Ng, chuyên gia kinh tế tại Natixis Corporate & Investment Banking, nhận định.
Trái ngược với Xiaomi, Apple đã dành gần một thập kỷ phát triển dự án xe điện nhưng cuối cùng phải từ bỏ vào năm 2024, sau khi tiêu tốn khoảng 10 tỷ USD mà không đạt được kết quả mong đợi.
Dự án xe điện của Apple, còn được biết đến với tên gọi "Project Titan", đã liên tục gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đối tác sản xuất, phát triển công nghệ cốt lõi và xác định chiến lược kinh doanh.
Một trong những điểm yếu lớn nhất của Apple chính là không thể cạnh tranh về chi phí sản xuất với các hãng xe điện Trung Quốc. Trong khi Xiaomi và các công ty Trung Quốc khác được chính phủ hỗ trợ mạnh mẽ để phát triển chuỗi cung ứng xe điện, Apple phải đối mặt với chi phí sản xuất cao và các thách thức về công nghệ.
Sức ảnh hưởng của Xiaomi
Mặc dù Xiaomi mới tham gia vào lĩnh vực xe điện, nhưng ảnh hưởng của họ đối với thị trường đã rất rõ rệt.
Theo New York Times, Xiaomi và các hãng xe điện Trung Quốc đang thách thức sự thống trị của các thương hiệu xe sang nước ngoài, đặc biệt là Porsche. Doanh số của Porsche tại Trung Quốc đã giảm 28% trong năm 2024, kéo theo mức sụt giảm 3% trên toàn cầu, mặc dù doanh số của hãng tăng trưởng ở các khu vực khác.
Không dừng lại ở đó, vào ngày 1/3 tại Bắc Kinh, Xiaomi SU7 Ultra chính thức ra mắt thị trường Trung Quốc. Chỉ trong 2 giờ, mẫu xe điện này đã nhận được 10.000 đơn đặt hàng, nhanh chóng đạt mục tiêu doanh số năm đầu tiên mà CEO Lei Jun đề ra.
Xiaomi cũng đã lên kế hoạch ra mắt mẫu SUV điện đầu tiên của mình, mang tên Xiaomi YU7, vào năm 2025.
Theo New York Times, các hãng xe điện Trung Quốc đã tận dụng nguồn hỗ trợ trị giá hàng tỷ USD từ chính phủ để xây dựng chuỗi cung ứng khép kín, kiểm soát ngay cả các khoáng chất quan trọng trong sản xuất pin.
Nhờ lợi thế này, BYD và CATL đã vươn lên trở thành hai nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới.
Xiaomi cũng nhanh chóng tham gia cuộc chơi khi tích hợp chuỗi cung ứng này vào quá trình sản xuất xe. Hãng sử dụng pin của BYD và CATL, đồng thời đẩy nhanh tốc độ sản xuất nhờ tiếp quản một nhà máy từ Beijing Auto Group.
Tại Bắc Kinh, một nhà máy thứ hai đang được xây dựng với tiến độ khẩn trương khi công nhân làm việc cả ngày lẫn đêm.
Nhờ đó, Xiaomi và các hãng xe điện khác có thể rút ngắn đáng kể thời gian từ nghiên cứu, phát triển đến sản xuất hàng loạt, nhanh hơn nhiều so với các nhà sản xuất ô tô truyền thống.
Theo Stephen W. Dyer, giám đốc bộ phận ô tô châu Á tại AlixPartners, khả năng sản xuất linh hoạt này giúp các hãng xe điện Trung Quốc tung ra mẫu xe mới nhanh chóng và tập trung vào việc phát triển phần mềm có thể cập nhật liên tục.
Cạnh tranh trong nước ngày càng gay gắt cũng đang thúc đẩy các hãng xe điện Trung Quốc mở rộng ra thị trường quốc tế với những mẫu xe có giá thành hấp dẫn. Năm 2024, BYD đã đạt doanh số hơn 4 triệu xe trên toàn cầu.
Không nằm ngoài xu hướng, Xiaomi vừa ký thỏa thuận với Hyperion Leasing (Thiên Tân) để đẩy mạnh xuất khẩu xe điện sang các thị trường chiến lược.
Theo Cui Dongshu, tổng thư ký Hiệp hội Xe Chở Khách Trung Quốc, việc Xiaomi xuất hiện trên đường phố quốc tế chỉ còn là vấn đề thời gian.
Trước đây, hãng từng tuyên bố chưa có kế hoạch xuất khẩu trong nhiều năm để tập trung vào thị trường nội địa, nhưng định hướng này giờ đã thay đổi.
Với lợi thế thương hiệu mạnh trong ngành hàng điện tử tiêu dùng, Xiaomi hiểu rõ sở thích của người dùng Trung Quốc và có thể tận dụng điều này trong lĩnh vực xe điện.
Tu Le, giám đốc điều hành Sino Auto Insights, nhận định: "Thương hiệu mạnh là yếu tố giúp Xiaomi vượt lên trên nhiều đối thủ. Trong ngành ô tô, điều quan trọng không chỉ là sản phẩm, mà còn là sự kết nối cảm xúc với người tiêu dùng".