Hiện tượng "trốn nhận việc" dường như là cách Gen Z phản ứng lại với xu hướng nhà tuyển dụng không phản hồi.
Trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh khốc liệt, một hiện tượng đáng chú ý đang diễn ra - "career catfishing" (câu cá sự nghiệp).
Thuật ngữ này ám chỉ việc ứng viên tham gia phỏng vấn nhưng sau đó "bặt vô âm tín", không nhận việc, dù đã trải qua quy trình tuyển dụng.
Họ được ví như những "ngư dân" thả mồi, thu thập thông tin về công việc và doanh nghiệp, nhưng lại không có ý định "cắn câu". Đặc biệt, Gen Z đang trở thành nhóm chủ yếu tham gia vào xu hướng này.
Xu hướng đáng báo động
Theo một khảo sát của nền tảng dịch vụ việc làm CV Genius tại Anh, khoảng 34% người dưới 27 tuổi, thừa nhận mình cố tình không xuất hiện trong ngày làm việc đầu tiên. Đây được xem là một xu hướng đáng báo động, phản ánh sự thay đổi trong tâm lý và hành vi của người lao động trẻ.
Đặc biệt, không chỉ Gen Z dẫn đầu phong trào này. Các khảo sát cho thấy, 24% người thuộc thế hệ Y (28 đến 43 tuổi), 11% người thuộc thế hệ X (44 đến 59 tuổi), 7% người thuộc thế hệ Baby Boomers (từ 60 tuổi trở lên) cũng từng "câu cá sự nghiệp".
Không giống thế hệ đi trước, lao động Z ưu tiên nhu cầu cá nhân hơn là tuân thủ kỳ vọng của doanh nghiệp. Họ sẵn sàng thất nghiệp cho đến khi tìm được công việc và mức lương phù hợp.
Alice Raspin, 20 tuổi, đã trở thành hiện tượng trên TikTok khi từ chối công việc với mức lương 37.500 USD/năm. Nữ TikToker cho biết mức lương này quá thấp trong bối cảnh lạm phát toàn cầu.
Hiện tượng "career catfishing" cũng được coi là cách Gen Z "trả đũa" xu hướng "office ghosting", khi các nhà tuyển dụng đột ngột ngừng liên lạc mà không báo trước.
Khảo sát của nền tảng việc làm Indeed năm 2023 cho thấy 3/4 nhân viên ở Anh từng im lặng biến mất với các nhà tuyển dụng. Nguyên nhân do họ cảm thấy công việc không rõ ràng, mô tả công việc không chính xác hoặc nhà tuyển dụng phản hồi chậm trễ.
Ngoài ra, áp lực từ mạng xã hội khiến người trẻ không ngừng so sánh bản thân với bạn bè đồng trang lứa. Họ cảm thấy không hài lòng với công việc trúng tuyển và muốn tìm kiếm những cơ hội tốt hơn.
Cũng theo khảo sát trên 4.500 người của Indeed, hiện tượng "career catfishing" đã trở nên phổ biến đến mức 75% ứng viên và 74% nhà tuyển dụng thừa nhận rằng đó là một phần của bức tranh tuyển dụng.
Phản tác dụng
"Career catfishing" có thể giúp giải tỏa cảm xúc nhất thời của ứng viên nhưng lại gây ra nhiều hậu quả tiêu cực.
Theo một báo cáo từ Resume Builder, nhà tuyển dụng đang có cái nhìn không tốt về Gen Z, cho rằng thế hệ trẻ thiếu trách nhiệm và không đáng tin cậy. Điều này sẽ ảnh hưởng đến cơ hội việc làm của nhóm nhân sự này trong tương lai.
Đặc biệt, theo khảo sát của tạp chí Fortune, thị trường việc làm năm 2025 sẽ khắc nghiệt hơn khi số lượng đơn xin việc tăng 24% so với năm trước.
Đối với doanh nghiệp, hiện tượng "career catfishing" gây lãng phí thời gian, nguồn lực và ảnh hưởng đến tiến độ công việc của nhiều phòng ban. Đồng thời, quá trình tuyển dụng chồng chất thêm khó khăn khi ứng viên và nhà tuyển dụng mất niềm tin vào đối phương.
Để giải quyết vấn đề này, cả doanh nghiệp và người lao động cần có sự thay đổi. Các công ty cần minh bạch hơn trong quá trình tuyển dụng, cung cấp thông tin đầy đủ về công việc. Người tìm việc giữ thái độ nghiêm túc và tôn trọng cơ hội mà mình được trao.