Các công ty cung cấp khóa học livestream hứa hẹn với học viên rằng họ sẽ trở thành những KOL giàu có trong tương lai. Nhưng viễn cảnh tươi đẹp đó không hề xảy ra.
Trong bối cảnh thị trường thương mại trực tiếp tại Trung Quốc phát triển mạnh mẽ, các khóa đào tạo livestream ngày càng được quan tâm.
Tuy nhiên, đằng sau sự bùng nổ này là một thực tế đáng lo ngại. Nhiều khóa học không chỉ thiếu hiệu quả mà còn là những trò lừa đảo trắng trợn, theo Think China.
Ngành công nghiệp livestream phát triển nhanh chóng
Thị trường thương mại trực tuyến tại Trung Quốc đạt kỷ lục doanh thu 4,9 nghìn tỷ NDT (khoảng 690 tỷ USD) trong năm 2023, kéo theo sự bùng nổ số lượng livestreamer chuyên nghiệp.
Hiện có hơn 15 triệu người tham gia ngành công nghiệp này, nơi nếu thành công hứa hẹn họ sẽ có nguồn thu nhập khổng lồ. Những cái tên đình đám như Lý Giai Kỳ, được mệnh danh là "Vua Son Môi", đã trở thành biểu tượng, thu hút hàng triệu người theo dõi. Anh chàng thường xuyên được ký kết những hợp đồng quảng cáo trị giá hàng triệu USD.
Nắm bắt tiềm năng từ thị trường đang phát triển nóng, nhiều công ty đào tạo livestream đẩy mạnh quảng bá các khóa học "chuyên sâu", cam kết giúp học viên chạm đến hào quang của những ngôi sao livestream. Thế nhưng, thực tế lại khác xa so với những lời hứa bóng bẩy.
Cuộc điều tra gần đây từ một hãng truyền thông Trung Quốc đã phơi bày thực trạng tại nhiều công ty đào tạo livestream. Các khóa học thường có mức phí đắt đỏ nhưng chỉ cung cấp lý thuyết sáo rỗng, thiếu hụt nghiêm trọng các kỹ năng thực tế cần thiết.
Đáng ngại hơn, một số nơi còn dùng chiêu bài này để thu thập thông tin cá nhân và chiếm đoạt tài sản của người học mà không mang lại bất kỳ giá trị nào.
Thực tế khác xa lời hứa
Theo điều tra của Worker’s Daily, nhiều khóa học livestream được quảng cáo là "lớp học bậc thầy" với sự tham gia của các ngôi sao mạng xã hội. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, phần lớn những chương trình này không mang lại giá trị thực tiễn, mà chỉ vẽ ra viễn cảnh thành công để thu hút học viên.
Xiao Ai Xin, một livestreamer trẻ tuổi, cho biết cô đã tham gia nhiều khóa học kể từ khi bắt đầu sự nghiệp vào năm ngoái, nhưng kết quả nhận lại không như kỳ vọng.
"Đào tạo không hoàn toàn vô ích, nhưng rất ít chương trình thực sự mang lại hiệu quả rõ rệt", cô thẳng thắn.
Các buổi học này chủ yếu tập trung vào lý thuyết, với đội ngũ giảng viên thiếu kinh nghiệm thực tế. Điều này khiến học viên khó áp dụng kiến thức vào công việc.
Tệ hơn, nhiều công ty đào tạo còn ép buộc học viên đăng ký thêm các lớp học đắt đỏ khác, với mức phí lên tới hàng nghìn NDT. Họ hứa hẹn những kỹ năng này sẽ bổ trợ tốt hơn cho người học trong quá trình làm việc.
Không chỉ thiếu hiệu quả, nhiều khóa học livestream còn bị tố cáo là những trò lừa đảo. Một số công ty đào tạo đã lợi dụng lòng tin của học viên để thu thập thông tin cá nhân.
Tại tỉnh Thẩm Dương, một công ty đã thu phí 399 NDT cho một khóa học cơ bản, nhưng học viên tham gia cho biết không thấy bất kỳ cải thiện nào trong việc tăng lượng người theo dõi.
Các chuyên gia cảnh báo rằng, những người muốn gia nhập ngành livestream cần hết sức cẩn trọng khi lựa chọn các khóa học, đồng thời kêu gọi cơ quan chức năng tăng cường giám sát để bảo vệ quyền lợi cho học viên.
Nhiều ý kiến cho rằng cần phải có những tiêu chuẩn rõ ràng về việc định nghĩa một livestreamer chuyên nghiệp. Các chương trình đào tạo cũng nên được thiết kế phù hợp với số lượng người theo dõi và thành tích bán hàng của từng cá nhân.
Một số chuyên gia cũng đề xuất việc học hỏi từ các sáng kiến của chính phủ, chẳng hạn như Công viên Công nghiệp Thương mại Điện Tử Xiliu, nơi tập hợp hơn 2.300 ngôi sao Internet, đồng thời trở thành một mô hình thành công trong việc đào tạo và phát triển các doanh nghiệp thương mại trực tiếp.
Ngoài ra, các trường cao đẳng nghề cũng nổi lên như một lựa chọn đào tạo đầy tiềm năng. Hiện có hơn 60 trường trên toàn quốc cung cấp chương trình đào tạo livestream, tạo cơ hội cho những người thực sự nghiêm túc với ngành công nghiệp này.