Quá nhiều kinh nghiệm đã trở thành gánh nặng cho những ứng viên xin việc trong thời điểm hiện tại. Nhiều người phải chấp nhận làm vị trí thấp hơn so với năng lực.
Trong 2 năm qua, làn sóng tái cấu trúc doanh nghiệp tại Mỹ đã dẫn đến việc cắt giảm hàng loạt vị trí quản lý cấp trung, với lý do tối ưu hóa bộ máy và tăng hiệu quả hoạt động.
Thực tế, xu hướng này không phải điều mới mẻ. Những vị trí giám sát được trả lương cao nhưng chỉ đảm nhiệm vai trò kiểm soát công việc của cấp dưới dần bị xem là không cần thiết.
Với ít tầng quản lý hơn, doanh nghiệp tin rằng quy trình vận hành sẽ được đẩy nhanh đáng kể.
Xu hướng
Trong vài năm trở lại đây, Mark Zuckerberg là một trong những người tiên phong thúc đẩy xu hướng này. Theo sau Meta, hàng loạt tập đoàn lớn đã mạnh tay thực hiện cắt giảm. Citi thu hẹp hệ thống từ 13 cấp xuống còn 8, UPS loại bỏ 12.000 trong tổng số 85.000 vị trí quản lý, và Amazon đặt mục tiêu giảm tỷ lệ giám sát viên xuống 15% so với số nhân viên hiện tại.
"Tôi ghét bộ máy quan liêu", Andy Jassy, CEO của Amazon, thẳng thắn tuyên bố, đồng thời bày tỏ sự hài lòng trước hiệu quả mà chiến lược tái cơ cấu mang lại.
Xu hướng này không chỉ đơn thuần là biện pháp giảm chi phí, mà còn thể hiện sự chuyển mình trong triết lý quản trị hiện đại, khi tốc độ và hiệu suất ngày càng được đặt lên hàng đầu.
Tuy nhiên, việc cắt giảm tầng quản lý đã dẫn đến một loạt hệ quả tiêu cực. Gen Z – lực lượng lao động trẻ nhất – đang thiếu vắng những người cố vấn, khiến họ cảm thấy chán nản và thiếu định hướng.
Trong khi đó, các phòng ban dần trở nên cô lập, không còn ai đảm nhận những nhiệm vụ tẻ nhạt nhưng quan trọng để duy trì sự phối hợp nhịp nhàng giữa các nhóm.
Kinh nghiệm cao trở thành gánh nặng
Rick, 54 tuổi, một cựu quản lý cấp trung, đã bị từ chối tất cả các công việc mà ông ứng tuyển, với lý do quá "thừa kinh nghiệm". Nhưng với Rick, điều ông cần chỉ đơn giản là có cơ hội được làm việc.
"Quên đi chức danh, quên đi tất cả những thứ khác. Tôi chỉ cần một công việc," ông chia sẻ.
Thay vì là điểm mạnh, kinh nghiệm giờ đây trở thành một gánh nặng. Một số ứng viên thậm chí phải xóa bỏ các vị trí quản lý khỏi hồ sơ để tránh bị đánh giá là “quá trình độ”.
Việc cắt giảm tầng quản lý giúp doanh nghiệp tăng hiệu quả và lợi nhuận, nhưng đồng thời cũng để lại hệ quả lâu dài. Hàng chục nghìn vị trí quản lý cấp trung bị loại bỏ, với khả năng không bao giờ được phục hồi.
Theo Revelio Labs, đơn vị phân tích dữ liệu lao động, nhu cầu tuyển quản lý cấp trung giảm tới 43% và lãnh đạo cấp cao giảm 57%. Điều này khiến 2023-2024 trở thành thời kỳ đặc biệt khó khăn cho các quản lý cấp trung, khi tỷ lệ sa thải nhóm này đạt 32% – cao hơn 12% so với năm 2019.
Dữ liệu cho thấy các công ty dường như không có ý định tái bổ sung vị trí này. Kết quả là những quản lý mất việc đối mặt với khủng hoảng kép: cạnh tranh khốc liệt hơn trong bối cảnh cơ hội ngày càng ít đi.
Hàng trăm nhà quản lý, dù giàu kinh nghiệm và kỹ năng, đang chật vật tìm lại chỗ đứng. Họ dành hàng thập kỷ để leo lên bậc thang sự nghiệp, tin rằng năng lực và thành tựu sẽ được công nhận, nhưng thực tế lại phũ phàng hơn. Nhiều người gửi đi hàng trăm hồ sơ mà không nhận nổi một lời phản hồi.
Trước tình cảnh này, nhiều quản lý buộc phải nộp đơn vào các vị trí thấp hơn – một giải pháp tạm thời nhưng lại có lợi cho doanh nghiệp, khi họ có thể tuyển dụng những ứng viên trình độ cao với mức lương thấp hơn.
Nhưng với những người từng đứng ở vị trí quản lý, đây không phải là một lựa chọn dễ dàng chấp nhận.