Nguy cơ bệnh tim ở giới trẻ tăng 40%

Trong nhận thức phổ biến, khi nhắc đến bệnh tim mạch, nhiều người thường chỉ nghĩ đến “quả tim”. Tuy nhiên, trên thực tế, tim mạch là một hệ thống tuần hoàn hoàn chỉnh, bao gồm cả tim và toàn bộ mạng lưới mạch máu phân bố khắp cơ thể. Mạch máu hiện diện ở mọi nơi có mô sống, từ những động mạch lớn như động mạch chủ cho đến các vi mao mạch nhỏ li ti. Khi bất kỳ bộ phận nào trong hệ thống này bị tổn thương về cấu trúc hoặc chức năng, đều có thể dẫn tới các bệnh lý tim mạch. Chính vì vậy, bệnh tim mạch không chỉ dừng lại ở suy tim hay rối loạn nhịp tim, mà còn bao gồm tăng huyết áp, bệnh động mạch vành, tai biến mạch máu não và các bệnh lý mạch máu ở tay, chân, thận hay các cơ quan khác.

Sự thay đổi mô hình bệnh tật trong vài chục năm trở lại đây cho thấy một thực tế đáng lo ngại. Nếu như trước kia, các bệnh tim bẩm sinh thường gặp hơn, thì hiện nay xơ vữa mạch máu đã trở thành nguyên nhân hàng đầu tử vong do tim mạch. Các mảng xơ vữa hình thành và tiến triển âm thầm.Trên thực tế cơn đau tim không phải lúc nào cũng xuất hiện dữ dội ngay từ đầu. Theo bác sĩ Hải: “Giai đoạn đầu thì nó chỉ khởi phát đau nhẹ nhàng mơ hồ nhưng người ta có thể nghỉ ngơi rồi nó tự hết, đấy là cơn đau thắt ngực ổn định. Còn đã là nhồi máu cơ tim thì kể cả khi bệnh nhân nghỉ ngơi nó cũng không hết và nó cứ đau tăng dần lên bệnh nhân khó thở, lúc đó bệnh nhân có thể là mệt. Nhưng đến khoảng 5-10 phút sau thì cơn đau nó rõ ràng hơn”.

Đáng báo động hơn, bệnh tim mạch đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Trước đây, nhồi máu cơ tim chủ yếu gặp ở người trên 60 tuổi, khi đã tích tụ đủ các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá lâu năm và sự lão hóa của mạch máu. Thế nhưng, trong những năm gần đây, các bác sĩ đã ghi nhận không ít trường hợp nhồi máu cơ tim xảy ra ở người chỉ mới ngoài 20 hoặc 30 tuổi. Điều này cho thấy bệnh mạch vành do xơ vữa đang kéo độ tuổi mắc bệnh xuống thấp hơn, trở thành mối đe dọa thực sự với giới trẻ Việt Nam.

Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất góp phần làm gia tăng bệnh tim mạch ở người trẻ chính là stress kéo dài đến từ đời sống hàng ngày như áp lực công việc, căng thẳng tài chính, thu nhập thấp hoặc cảm giác yếu thế trong xã hội. Những yếu tố này tác động lên não bộ và hệ nội tiết, làm tăng tiết các hormone gây căng thẳng, khiến tim đập nhanh hơn, huyết áp cao hơn, co mạch và làm tăng nhu cầu oxy của cơ tim. Về lâu dài, điều này tạo gánh nặng lớn cho hệ tim mạch.

Bên cạnh stress, lối sống thiếu lành mạnh cũng là yếu tố nguy cơ lớn. Thói quen thức khuya, hút thuốc lá, ăn đồ ăn nhanh, uống nhiều đồ uống có cồn hoặc các loại đồ uống nhiều đường như trà sữa đều góp phần làm tổn thương mạch máu. Đặc biệt, đồ uống chứa nhiều đường làm tăng nhanh nồng độ đường huyết, gây rối loạn chuyển hóa, tăng áp lực thẩm thấu máu và gián tiếp ảnh hưởng xấu đến hệ tim mạch.

Để giảm thiểu những hội chứng về bệnh tim mạch, trao đổi với 28Unique Education, Ths. Bs Nguyễn Văn Hải cho rằng vận động nhẹ nhàng như đi bộ, chạy bộ vừa phải, đạp xe, yoga hay bơi lội được chứng minh có thể giúp giảm 20–30% nguy cơ biến cố tim mạch. Ngược lại, luyện tập quá sức, đặc biệt là các môn thể thao đối kháng cường độ cao mà không có huấn luyện bài bản, có thể tạo ra stress cấp tính cho tim, làm tăng nguy cơ đột quỵ hoặc đột tử.

Cùng lắng nghe những chia sẻ là lời khuyên cực quý giá của bác sĩ Hải trên YT 28Unique Education để thu thập những “lá chắn” cực vững chắc trên hành trình bảo vệ và nuôi dưỡng trái tim của chúng ta khoẻ mạnh!