Ung thư từ lâu vẫn bị xem là “án tử” trong suy nghĩ của nhiều người. Mỗi chẩn đoán mắc bệnh thường đi kèm tâm lý hoang mang, sợ hãi và cảm giác đánh mất hy vọng. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của y học hiện đại, quan niệm này đang dần thay đổi khi nhiều phương pháp điều trị mới cùng chiến lược tầm soát, phòng ngừa hiệu quả đã mở ra cơ hội sống và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.
Theo báo cáo Globocan 2022 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), Việt Nam ghi nhận khoảng 182.563 ca mắc mới và 121.248 ca tử vong do ung thư trong năm. Trung bình mỗi ngày, gần 500 người được chẩn đoán mắc bệnh và trên 330 người tử vong vì ung thư, cho thấy đây vẫn là một trong những thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng.
Trao đổi cùng 28Unique Education, Bác sĩ Nội trú Nguyễn Thị Linh, Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc – Phúc Trường Minh cho biết, trước khi theo đuổi chuyên ngành ung bướu, bản thân chị cũng từng nhìn nhận căn bệnh này với nhiều định kiến tiêu cực như số đông xã hội. Song thực tế điều trị hiện nay đã có nhiều thay đổi. Y học không chỉ tập trung vào mục tiêu kéo dài sự sống mà còn hướng tới nâng cao chất lượng sống, chăm sóc tinh thần và đồng hành cùng người bệnh ngay từ thời điểm chẩn đoán.
Theo bác sĩ Linh, ung thư không xuất hiện một cách ngẫu nhiên mà là hệ quả của quá trình tích tụ kéo dài các tế bào lỗi và đột biến, khi hệ miễn dịch cùng cơ chế sửa chữa gen của cơ thể suy giảm. Quá trình này chịu tác động từ nhiều yếu tố, bao gồm di truyền, môi trường sống và lối sống cá nhân.
Trong đó, ô nhiễm môi trường được xem là một yếu tố nguy cơ đáng lưu ý. Bụi mịn PM2.5 là tác nhân âm thầm nhưng nguy hiểm, có liên quan đến ung thư phổi, phần nào lý giải thực trạng nhiều người trẻ, không hút thuốc và duy trì lối sống lành mạnh vẫn mắc bệnh. Bên cạnh đó, thuốc lá tiếp tục là nguyên nhân hàng đầu gây nhiều loại ung thư. Các chất độc trong khói thuốc sau khi đi vào cơ thể có thể gây tổn thương nhiều cơ quan, đặc biệt làm tăng nguy cơ ung thư bàng quang.
Không chỉ môi trường, thói quen sinh hoạt và dinh dưỡng hằng ngày cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ ung thư. Việc tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ, lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn chứa nitrat, nitrit hoặc các thực phẩm lên men, muối chua có chứa nitrosamin đều được cảnh báo làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Cùng với đó, những đặc điểm của đời sống hiện đại như lạm dụng rượu bia, căng thẳng kéo dài, quan hệ tình dục không an toàn dẫn tới lây nhiễm HPV hay xu hướng sinh con muộn cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe và hệ miễn dịch.
Y học hiện đại đang từng bước thay đổi định kiến lâu nay rằng ung thư đồng nghĩa với dấu chấm hết. Sự ra đời của nhiều phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị đích hay liệu pháp miễn dịch đã giúp gia tăng cơ hội kiểm soát bệnh và kéo dài chất lượng sống cho người bệnh. Theo bác sĩ Nguyễn Thị Linh, điều trị ung thư ngày nay đề cao tính cá thể hóa, bởi mỗi bệnh nhân mang đặc điểm bệnh lý và khả năng đáp ứng khác nhau. “Mỗi người bệnh là một cá thể riêng biệt, vì vậy không có một phác đồ chung cho tất cả”, bác sĩ Linh nhấn mạnh.
Điều trị ung thư hiện đại không chỉ tập trung kiểm soát khối u mà còn chú trọng yếu tố tâm lý và tinh thần của người bệnh. Tâm trạng tích cực, sự lạc quan và niềm tin trong điều trị được xem là yếu tố hỗ trợ quan trọng, giúp người bệnh nâng cao khả năng thích ứng và đồng hành hiệu quả hơn với phác đồ điều trị.
Để giảm thiểu nguy cơ ung thư, bác sĩ Linh khuyến nghị mỗi người cần chủ động xây dựng lối sống khoa học, ưu tiên chế độ ăn lành mạnh, duy trì vận động thể chất, kiểm soát căng thẳng và hạn chế tối đa các tác nhân độc hại từ môi trường. Đặc biệt, tầm soát ung thư định kỳ theo hướng dẫn y khoa phù hợp với độ tuổi và giới tính đóng vai trò then chốt trong phát hiện sớm và nâng cao hiệu quả điều trị.
🎙️ Trong tập podcast mới của Doc's Corner, Bác sĩ Nội trú Nguyễn Thị Linh sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân gây ung thư, những quan niệm sai lầm phổ biến và các cơ hội điều trị hiện nay.
👉 Xem ngay tập podcast đầy đủ tại đây: Link