Thế hệ Z chán việc hơn bao giờ hết

Một cuộc khảo sát hàng năm của Gallup với hàng nghìn lao động Mỹ cho thấy tinh thần làm việc đang chạm đáy.

Chỉ 31% nhân viên cảm thấy gắn kết với công việc vào năm ngoái, mức thấp nhất trong một thập kỷ và là tín hiệu đáng lo ngại cho các nhà tuyển dụng.

Đáng chú ý hơn, sự sụt giảm này chủ yếu đến từ nhóm lao động trẻ. Điều này gây bất ngờ, bởi những người mới đi làm thường được cho là nhiệt huyết hơn nhân viên lâu năm.

Trên thực tế, tinh thần của nhóm dưới 35 tuổi đã giảm mạnh đến mức họ cảm thấy ít gắn kết hơn so với đồng nghiệp lớn tuổi, một sự đảo ngược chưa từng có kể từ năm 2007, theo Business Insider.

Sự bất mãn của Gen Z

2 năm trước, khi sự gắn kết bắt đầu thu hẹp, nhiều người cho rằng nguyên nhân chính là do sự gia tăng đột ngột của làm việc từ xa. Trái với dự đoán của nhiều người, những nhân sự ngoài 20 tuổi không quá hào hứng khi làm việc tại nhà 5 ngày một tuần.

Họ vừa ra trường, cần tới văn phòng để kết bạn và được hỗ trợ, điều khó có thể thực hiện qua Zoom.

Ngoài ra, còn những yếu tố khác như môi trường làm việc ngày càng hỗn loạn và sự trỗi dậy của AI.

Các nhà tuyển dụng sa thải hàng loạt, yêu cầu nhân viên làm việc từ xa quay trở lại văn phòng và loại bỏ các chương trình đào tạo. Sự thay đổi chóng mặt này gây ra hoang mang với lao động trẻ. Theo khảo sát của Gallup, chỉ 40% người dưới 35 tuổi biết những gì đang chờ đợi họ trong công việc.

Một khảo sát khác của Gallup cho thấy 78% người dưới 30 tuổi tin rằng AI sẽ có tác động tiêu cực đến cơ hội việc làm. Nỗi lo lắng này dễ gây ra tâm lý: Nếu chatbot sẽ thay thế công việc của mình, tại sao phải cố gắng làm tốt hơn?

Nguyên nhân sâu xa khiến Gen Z chán việc có lẽ không chỉ đến từ những biến động vài năm qua. Họ ngày càng nhìn nhận rõ ràng hơn về công việc, cả những gì họ có thể mong đợi lẫn những gì công việc không thể mang lại.

Gen Z không lười biếng hay đòi hỏi, mà đơn giản họ không muốn chấp nhận những áp lực đi kèm chỉ để đổi lấy một phần thưởng mơ hồ trong tương lai.

Các thế hệ trước từng có những kỳ vọng khác nhau về công việc. Nhưng thực tế cho thấy, nhiều lời hứa về "phần thưởng sự nghiệp" chỉ là ảo vọng.

Gen Z không có những kỳ vọng ngây thơ đó.

Họ đã chứng kiến cha mẹ làm việc cật lực nhưng vẫn loay hoay với tài chính khi về già. Họ hiểu rằng "văn hóa làm việc quần quật" chỉ dẫn đến kiệt sức. Và quan trọng nhất, họ biết rằng không có sự tận tụy nào đủ để đảm bảo an toàn trước nguy cơ mất việc.

Chính vì thế, nhiều Gen Z tập trung vào nghề tay trái, mong muốn làm chủ chính mình thay vì chịu đựng môi trường làm việc thiếu bền vững. Điều này cũng lý giải vì sao họ bị thu hút bởi phong trào FIRE (độc lập tài chính, nghỉ hưu sớm), một cách để thoát khỏi vòng xoáy công việc càng sớm càng tốt.

Các nhà tuyển dụng nên làm gì?

Trước tình trạng Gen Z mất gắn kết nghiêm trọng với công việc, các doanh nghiệp không nên ép tất cả nhân viên quay lại văn phòng. Thay vào đó, họ cần thiết kế công việc phù hợp hơn với nhu cầu của người trẻ.

Doanh nghiệp nên mang lại sự ổn định thay vì liên tục thay đổi. Đồng thời, để giảm bớt lo ngại về AI, họ cần tập trung ứng dụng công nghệ hỗ trợ nhân viên thay vì thay thế con người hoàn toàn.

Muốn gắn kết nhân sự trẻ, các công ty cần cho họ lý do rõ ràng để hào hứng với công việc. Điều này có thể đến từ việc điều chỉnh nhiệm vụ theo sở thích và mục tiêu cá nhân, tạo sự đa dạng trong công việc.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần loại bỏ những nhà quản lý "độc hại", trao cho nhân viên nhiều quyền tự chủ hơn trong cách làm việc, khuyến khích họ đóng góp ý kiến ngay cả khi còn mới, đồng thời đảm bảo họ được lắng nghe và phản hồi từ cấp trên.

Đây không phải là những biện pháp "chiều chuộng" Gen Z, mà là những chiến lược đã được chứng minh qua nhiều thập kỷ nghiên cứu để giúp công việc trở nên hấp dẫn hơn với mọi thế hệ.

Một lực lượng lao động thiếu gắn kết sẽ gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp. Theo Gallup, trong năm ngoái, tình trạng này đã khiến các công ty trên toàn cầu mất 9 nghìn tỷ USD mỗi năm do sụt giảm năng suất. Nếu không có giải pháp sớm, con số này sẽ còn tiếp tục tăng.